تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث الأصولية (فارسى) — صفحة 115

مساهمون:

ص١١٥
خودش كاشف از رأى معصوم است . بايد توجّه داشت ألفاظ اجماع نيز در مقام نقل از حيث صراحت وعدم صراحت با يكديگر فرق دارند مثل : أجمعت الأصحاب واتّفقت العلماء ولا نعرف فيه خلافا وديگر ألفاظ آن .

مقدّمه سوّم [ نقل سبب ومسبب در اجماع توسط ناقل ]

اگر نقل اجماع بطورى باشد كه ناقل هم سبب را نقل كرده وهم مسبّب را در صورتي كه بطور محسوس اين امر صورت گيرد اشكالى نيست كه ادلّه حجّيت خبر واحد آنرا شامل ميشوند ، منتهى در زمان غيبت اين‌گونه نقل امر موهون وبىاساسى است . مقصود از نقل سبب ، نقل آراء علماء بوده ومراد از مسبّب ، رأى امام معصوم عليه السّلام مىباشد . ونيز اگر سبب را بطور محسوس نقل كند واز نظر منقول اليه نيز آراء سبب براي كشف قول معصوم عليه السّلام باشند در اينجا منقول اليه با آن معامله اجماع محصّل يعنى اجماعى كه خودش تحصيل كرده را مىكند ، يعنى ملتزم ميشود كه مسبّب آن يعنى رأى معصوم عليه السّلام ثابت است . امّا اگر نقل اجماعى بصورت نقل مسبّب بوده بدون اينكه از أسباب محسوسه تحصيل شده باشد ، بلكه استناد ناقل به ملازمات عقليّه كه از نظر خودش ثابت است باشد نه بنظر منقول اليه در حجّيت اينقسم از نقل اجماع اشكال بوده ولى حق از نظر ما اينستكه ادلّه حجّيت خبر واحد وافى به حجّت بودن آن نيست زيرا عمده دليل خبر واحد بناء عقلاء وسيره ايشان است كه بخبر عمل مىكنند ، در حاليكه قدر متيقن از اين سيره غير صورت مذكوره است ، چنانچه آيات واخبار كه از جمله ادلّه ديگر خبر واحد هستند از اين صورت منصرف مىباشند ، مخصوصا در جائى كه منقول اليه مبناى ناقل را در