بهتر است چند مقدّمه ذكر كرده ودر ضمن آنها حجّيت يا عدم حجّيت اجماع منقول نيز معلوم ميشود .
مقدّمه اوّل [ وجه اعتبار وحجّيت اجماع ]
وجه اعتبار وحجّيت اجماع منقول آنستكه ، بواسطة آن به رأى معصوم عليه السّلام قطع پيدا مىكنيم چه آنكه اجماع از نظر اماميّه في نفسه حجّيتى ندارد ، بلكه چون كاشف از قول امام عليه السّلام مىباشد معتبر ميباشد ، منتهى در نحوه كشف آن بين فقهاء اختلاف است ، برخى آنرا از طريق دخول رأى معصوم عليه السّلام در ضمن مجمعين كشف مىكنند ، اگرچه شخص معصوم را نشناسند .
وبعضي ديگر اتّفاق أصحاب را ملازم ومستلزم موافقت قول امام عليه السّلام دانسته وبا استناد بقاعده لطف رأى معصوم عليه السّلام را كشف مىكنند .
وگروهى ديگر مدّعى هستند كه : اتّفاق علماء عادتا مستلزم است كه رأى امام عليه السّلام از طريق حدس كشف شود ، چنانچه رأى متأخّرين چنين است .
مقدّمه دوّم [ اقسام نقل اجماع ]
نقل اجماع گاهى باين صورت است كه رأى معصوم عليه السّلام در ضمن آن بطور حدس ذكر مىگردد ، چنانچه غالبا اينطور است وزماني رأى معصوم را ناقل اجماع حسّا نقل مىكند ، يعنى مدّعى است كه فرموده امام عليه السّلام را خود از آنجناب شنيده است . ولى اينگونه ادّعاء بسيار نادر ، بلكه ميتوان مدّعى عدمش شد ، ودر پارهاى أوقات مدّعى اجماع از أصل رأى امام عليه السّلام را نقل نكرده بلكه صرفا سببي را حكايت مىكند كه بنظر