واو : حاليه .
ان : وصليّه .
كنت : كان با اسمش .
داريا : خبر براي « كان » وجمله حاليّه مىباشد .
شعيث : مبتدأ .
ابن سهم : مضاف ومضافاليه ، خبر براي « شعيث » وجمله اسميه مفعول است براي « ادرى » .
أم : عاطفه .
شعيث : مبتدأ .
ابن منقر : خبر وجمله اسميه معطوف است بر جمله اسميه قبل .
قوله : ومثله بيت زهير السابق : ضمير در « مثله » به قول اسود بن يغفر راجع بوده ومقصود از بيت سابق زهير :
وما ادرى وسوف اخال ادرى الخ مىباشد .
قوله : ابن الشجري : وى هبة اللّه بن علي است كه از أئمة علم لغت وأدب بشمار ميرود از أو كتاب امالى وحماسه وغير ايندو بجاى مانده است .
قوله : حتّى جعله من النوع الاوّل : ضمير مفعولى در « جعله » به بيت اسود بن يغفر راجع است ومراد از « نوع اوّل » قسم اوّل از « أم » متصله مىباشد .
قوله : لمنافاته لفعل الدّراية : زيرا درايت فهم وعلم را مىگويند واستفهام طلب فهم وعلم است از شخص جاهل وبديهي است كه ايندو با هم تنافى دارند .
قوله : أأنتم تخلقونه أم نحن الخالقون : آية ( 59 ) از سوره واقعه .
تجزيه وتركيب
أ : بمعناى استفهام .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 291
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩١