شاهد در « الذين كفروا » است كه بجاى هردو مفعول « لا تحسبنّ » قرار گرفته است . وبايد توجه داشت كه « ان » موصول حرفى بوده وصله آن بايد فعل متصرف باشد أعم از آنكه مضارع بوده همچون مثال مذكور يا ماضي آمده مانند :
لولا ان من اللّه علينا ( اگر نبود كه حقتعالى بر ما منّت نهاد . . . )
شاهد در « ان » بوده كه موصول حرفى است وصله آن فعل ماضي يعنى « منّ » مىباشد .
ونظير :
ولولا ان ثبّتناك ( واگر ما تو را ثابت قرار نمىداديم ) .
شاهد در « ان » بوده كه موصول حرفى است وصلهاش فعل ماضي يعنى « ثبّتناك » مىباشد .
ويا امر باشد مانند مثالي را كه سيبويه حكايت كرده :
كتبت عليه بان قم ( باو نوشتم كه بايست ) .
شاهد در « ان » بوده كه موصول حرفى بوده وصلهاش فعل امر مىباشد .
مصنّف گويد :
از بين تمام نظريّاتيكه در ذيل مثال مذكور نقل نموديم تنها اين قول أخير صحيح مىباشد .
شرح
قوله : فتكون في موضع رفع : ضمير در « تكون » به « ان » راجع است .
قوله : ألم يأن للّذين آمنوا الخ : قبلا آدرس آن ذكر شد .
تجزيه وتركيب
أ : از ادات استفهام ، غير عامل ، مبنى .
لم : حرف جازم ، عامل ، مبنى .
يأن : فعل مضارع ، صيغه ، مفرد ، مذكر ، غائب ، ثلاثي مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ،
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 180
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٨٠