قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد ومحلّش جرّ است تا مضافاليه براي « قبل » باشد .
ونظير :
من قبل ان يأتي أحدكم الموت ( پيش از آنكه مرگ بسراغ يكى از شما بيايد ) .
شاهد در « ان يأتي » است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده وبعد از « انفقوا » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد ومحلّش جرّ است تا مضافاليه براي « قبل » باشد .
ومثل :
وأمرت لان أكون ( مأمور شدم تا باشم ) .
شاهد در « ان أكون » است كه لفظ « ان » در آن مصدريّه بوده وبعد از « أمرت » قرار گرفته كه بر غير يقين دلالت دارد ومحلّش جرّ است تا مجرور به « لام » باشد .
ودر برخى از عبارات وأمثلة هم احتمال نصب بوده وهم جرّ مانند :
والّذى اطمع ان يغفر لي ( آنچه اميد وطمع در آن دارم اينستكه مرا ببخشى ) .
احتمال نصب باين كيفيّت است كه بگوئيم :
« ان يغفر » مفعول است براي « اطمع » .
واحتمال جرّ بملاحظة أصل آنستكه « في ان يغفر » بوده .
ومثل همين آية است در احتمال نصب وجرّ آية سابق الذكر يعنى :
ان تبرّوا وتتّقوا وتصلحوا بين النّاس .
مشروط باينكه تقديرش يا في ان تبروا بوده يا لئلّا تبروا چه آنكه طبق ايندو تقدير « ان » با صلهاش محلّا مجرور مىباشد واگر آنرا بلحاظ اينكه مفعولله براي فعل قبل مىباشد در نظر بگيريم محلّا منصوب است .
سپس مصنّف گويد :
گفته شد أصل « ان تبرّوا » في ان تبرّوا يا لئلّا تبروا بوده سپس حرف جار حذف شد اكنون مىگوئيم .
الكلام الغني (شرح فارسى بر باب اول مغنى) (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٧٨