فرسخ دور از « مكّه » است ، اطراف اين « مدينهء مقدسه » ، به يك قلعه استوار [ كه ] چهل برج دارد محاط است ، سى و پنج هزار نفس در اين « بلد الامين » مجاور و مقيماند ، اين قلعه را در سال ( 978 - 368 ) « 1 » « عضد الدوله فنّاخسرو ديلمى » بنا نموده يا اين كه تعمير و توسيع كرد ، اين قلعه چهار دروازه دارد موسوم [ به ] « باب المجيدى » / « باب القبله » و « باب المصر » و « باب الحميدى » ، / « باب الشام » و « باب الجمعه » .
حرم شريف در قلب شهر واقع ، داراى پنج گلدسته است ، چهار گلدسته را « عمر بن عبد العزيز » بنا نموده بود ، « سليمان » كه به تخت امويه جلوس كرد ، يكى از آن مناراة را ، به بهانه اين كه خانهء مروان را گرفته ، خراب نموده اما « محمد بن قلاون » پادشاه « مصر » باز ساخت ، يكى موسوم به « منارهء سليمان » است ، چون سلطان « سليمان عثمانى » ساخته بود ، ولى آن گاه كه « سلطان عبد المجيد خان » ، « مسجد حضرت نبوى » را ، به آن عظمت و زينت كه ساخته ، منارهء جدش را هم تجديد كرد ، لهذا موسوم به « منارهء مجيدى » گرديد ، و در درون « حرم شريف » محراب مجللى است از آثار « سلطان سليمان قانونى عثمانى » .
هواى « مدينة الرسول » بسيار خوب و لطيف و معتدل است ، جوى « عين زرقا » كه در گوارائى و خفت « 2 » و لذّت بىنظير است ساكنين اين شهر مبارك را از نقطهء نظر حفظ الصّحه محفوظ و محظوظ « 3 » مىسازد ، اين آب را به امر « معاويه » ، « مروان بن الحكم » به « مدينه » آورد ، چون مجراى اين نهر از سطح زمين قدرى پايينتر است ، در هر دو طرف نهر ، پلهها قرار دادهاند كه مردم به سهولت دست به آب برسانند .
خرماى اين شهر پربركت ، بسيار نفيس ، و انار و انگور و هلو و انجير و سيب و ساير ميوهجاتش وافر و خيلى لذيذ است ، انواع سبزى آلات و هندوانه و خربزه و ساير از اين قبيل روئيده ، بهتر و شيرينتر است .
« قبرستان بقيع » كه قطعهاى است از جنت ، و مدفن آل و اصحاب و ساير صالحين و صالحات ، در خارج قلعه واقع است . قبر « حضرت حمزه » عم « حضرت رسول » كه در
هامش
( 1 ) - يكى سال بنا و ديگرى سال تعمير ، و يا يكى سال تعمير و ديگرى سال توسعه است .
( 2 ) - سبكى
( 3 ) - بهرهمند