احترام ويژهاى نسبت به كعبه قائل بودند و هرگاه كسانى از آنان به سفر رفته و يا مهاجرت مىكردند ، قطعهاى از سنگهاى كعبه يا حرم را همراه خود مىبردند و به آن تبرّك مىجستند و آن قطعه از سنگ را براى بزرگداشت كعبه نزد خود حفظ كرده و محترم مىشمردند . ديرى نپاييد كه اين سنگها را تراشيدند و به اشكال و صور مختلف درآوردند . به اين صورت ، بتپرستى در شبه جزيره رواج يافت . آغاز بتپرستى را بايد از زمان تسلط قبيلهء « خزاعه » بر مكه و تبعيد « جُرهميان » دانست . « 1 »
با تسلّط عمرو بن لُحىّ خُزاعى بر مكه ، براى نخستين بار آيين بتپرستى رواج يافت . بر اساس گفتهء پيامبر صلى الله عليه و آله ، او نخستين كسى بود كه دين حضرت ابراهيم عليه السلام را تغيير داد و بتها را به پاى داشت . « 2 » از اين زمان ، هر قبيله و يا حتى هر خانوادهاى براى خود بتهايى از سنگ ، كه به آن « وثن » و نيز بتهايى از چوب يا طلا و نقره ، كه به آن « صنم » گفتهاند ، مىساختند . بعضى از بتها ميان چند خانواده و يا حتى چند قبيله مشترك بود .
بت « لات » ازمعروفترين آنها تا هنگام ظهور اسلام ، به صورت سنگ چهار گوش سفيد و مظهر انسان بود .
بت لات ، زير مئذنهء كنونى مسجد طائف قرار داشت مسلمانان پس از خراب كردن آن ، در جايش مسجدى بنا نهادند ؛ « 3 » آن مسجد اكنون نيز موجود است .
بت « مناة » از ديگر بتهاى مشهور عرب بود كه قبيلهء اوس و خزرج در يثرب آن را مىپرستيدند . هنگام ظهور اسلام نيز 360 بت در داخل كعبه و دهها بت نيز ميان صفا و مروه بود كه پيامبرخدا صلى الله عليه و آله با فتح مكه ( سال هشتم هجرى ) وارد كعبه شدند و تمام بتها را در هم شكستند . ديرى نپاييد با انجام سريههايى به نقاط مختلف ، شبه جزيره را از لوث وجود هرگونه بتپرستى و مظاهر شرك پيراستند . به رغم ترويج آيين بتپرستى ، كما كان بعضى از آداب و رسوم دين حنيف ؛ يعنى بزرگداشت كعبه ، طواف بيت ، انجام حج
هامش
( 1 ) . ابن هشام ، سيرة النّبويه ، ج 1 ، ص 77 ؛ آنان از فرزندان « جرهم بن قحطان » بودهاند كه از جنوب شبه جزيره به اين مكان آمده و به آنان قحطانيان يا اعراب عاربه گفته مىشد .
( 2 ) . پيشين ، همانجا .
( 3 ) . جواد على ، همان ، ج 5 ، ص 229