نامهاى مدينه
مدينهء منوره در قبل و پس از اسلام ، نامهاى فراوانى داشت كه كسانى چون « مجدالدّين شيرازى » ، « ابن زباله » ، « سمهودى » و ديگران نامهاى اين شهر را ثبت كردهاند . شيرازى حدود شصت نام و ابن شبه و ابن زباله ، كه از قديمىترين مورخان مدينه هستند ، حدود چهل نام « 1 » و سمهودى نيز 94 نام براى اين شهر ذكر كردهاند . برخى از نامهايى كه براى آن آوردهاند ، عبارتاند از :
ارْضُ اللَّهِ ، ارْضُ الْهِجرَةِ ، الْايمانْ ، الْبارَّه ، الْبرَّة ، البَلَد ، بَيتُ الرّسولِ ، الحرم ، الدَّار ، دارالابرار ، طابة ، طَيّبة ، يثرب و . . . « 2 »
براى مدينه نامهايى نيز در قرآن آمده است ؛ از جمله : المدينه ، مدخل صدق ، دارالايمان ، ارضاللَّه . « 3 »
فضايل مدينهء منوّره
از پيامبرخدا صلى الله عليه و آله روايات بسيارى در فضيلت مدينه نقل شده است . آن حضرت اين شهر را ، همچون مكّه ، حرم قرار داد و صيد و شكار حيوانات ، كندن درختان ، ريختن خون و . . . را در آن حرام كرد . پيامبر صلى الله عليه و آله به درگاه الهى تضرع كردند كه : « بار خدايا ! ابراهيم بنده و رسول تو ، مكّه را حرم قرار داد ، من نيز مدينه را حرم قرار مىدهم در آنچه ميان دو حرّه است ، همانگونه كه ابراهيم مكّه را ، حرم قرار داد » . « 4 » آن حضرت در فضل
هامش
( 1 ) . ابن شبه تنها نامهاى مدينه كه در تورات ثبت شده را ذكر كرده است . ( تاريخ المدينه ، ج 1 ، ص 162 )
( 2 ) . ابن شبه ، همان جا ؛ سمهودى ، وفاء الوفا باخبار دار المصطفى ، ج 1 ، ص 8 - 28
( 3 ) . ابن شبه ، همان جا ؛ سمهودى ، همان جا ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله خود نيز مدينه را طابه مىناميدند و مىفرمودند خداوند اين شهر را طابه ناميده است و در جايى ديگر آن را قبةالاسلام ، دارالايمان ، ارض الهجره و مثوى الحلال و الحرام ناميدهاند ( محمد بن محمد بن سليمان ، جمع الفوائد من جامع الاصول و مجمع الزوائد ، ج 1 ، صص 560 و 561 ) . از جمله نامهايى كه از مدينه در تورات ثبت شده است ، المدينه ، الطابه ، طيبه ، المسكينه ، جابره ، المجبوره ، المرحومه ، العذراء ، المحيه ، المحبه و القاصمه ( ابننجار ، همان ص 11 )
( 4 ) . جندى المكى ، فضائل المدينه ، ص 43 ؛ ابن حجر هيثمى ، تحفة الزُوّار الى قبر النّبى المختار ، ص 144 ؛ صدوق ، من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 336 ؛ ملاخاطر ، فضائل المدينة المنوره ، ج 1 ، ص 60 به بعد .