( حجاز ) ساكن ساخته بود . در ميان ايشان يهوديانى از بابل و فلسطين بودند . پيش از اين نيز يهوديانى همزمان با مهاجرت به فلسطين به اينجا كوچ كرده و تا روزگار ظهور اسلام در آن ساكن بودهاند . « 1 »
علماىيهود توصيف پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در تورات راديده بودندكه درآن آمده بود : اين پيامبر در مكّه مكرّمه ظهور كرده و سپس به سوى سرزمينى كه ميان دو حرّه واقع و داراى نخل است مهاجرت مىكند . پس آنان در جستجوى اين نشانىها با اشتياق تمام از شام به اين سرزمين رو آوردند . هنگامى كه اين نشانىها را در يثرب يافتند ، در آنجا ساكنشدند . « 2 »
كسانى چون استرابون و پلينيوس ، در ميان دولتهاى جزيرة العرب از دولت يهود نام بردهاند . « 3 »
احتمالًا مهاجرتِ بعدى يهوديان به اين سرزمين و بهويژه به يثرب ، در سال 70 ميلادى و پس از آن صورت گرفته است . اين امر ، به علت تخريب معابد آنان توسط قيصر « تيتوس » و حملات متعدد قيصرها عليه يهوديان ، از سال 132 م . بوده كه موجب فرار عدهء بيشترى شد ، لذا برخى از آنان به حجاز رفته و عدهاى نيز وارد يثرب شدند . « 4 »
در هر حال ، قبايل يهود كه به يثرب آمدند ، 25 قبيله بودند . آنان شهر را به اين صورت ميان خود تقسيم كردند :
1 . قبايل بنىقريظه « 5 » و بنىنضير ؛ آنان در « عاليه » فرود آمدند كه امروز آن را « العوالى » « 6 » مىنامند . ايشان در اين منطقه به حفر چاهها و كاشت درختان پرداختند . بعضى از قبايل عرب نيز در كنار آنان فرود آمده و ساكن شدند .
هامش
( 1 ) . جواد على ، المفصل فى تاريخ العرب قبل الاسلام ، ص 452
( 2 ) . ابن نجار ، اخبار المدينه ، ص 13
( 3 ) . جواد على ، همان جا .
( 4 ) . طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 455 ؛ بيرونى ، آثار الباقيه عن القرون الخاليه ، ص 377
( 5 ) . بنى قريظه يكى از قبايل ساكن مدينه است كه با خزرج هم پيمان بودند و پيامبر صلى الله عليه و آله پس از عهدشكنىهمه آنان را از بين برد .
( 6 ) . « عوالى » منطقهاى است درجنوب مسجدالنبى صلى الله عليه و آله وامروزه خيابان آنبه نامشارع علىبنابىطالب عليه السلام معروفاست . بيشتر شيعيان مدينهدر اينمنطقه ساكن هستند و بر مدارسآنان نامهاىائمهديده مىشود .