و اسلام را بر آنان عرضه نمود . اين شش تن ، پس از آنكه اسلام را پذيرفتند ، به مدينه رفته و خبر ملاقات خود را با بزرگان قوم در ميان گذاشتند . لذا در سال بعد ؛ يعنى سال دوازدهم بعثت ، يازده نفر از انصار با رسول اللَّه صلى الله عليه و آله در عقبهء منا ، پيمانى بستند كه بر اساس آن ، براى خدا شريك قرار ندهند . دزدى و زنا نكنند . فرزندان خود را نكشند و پيامبر را فرمانبردار باشند . اين پيمان را پيمان « عقبهء اول » خواندند . پيامبر صلى الله عليه و آله مصعب بن عمير را براى تبليغ اسلام و آموزش قرآن به يثرب فرستاد و ديرى نپاييد كه بيشتر مردم يثرب مسلمان شدند .
در سال بعد ؛ يعنى در ذىحجهء سال سيزدهم ، 73 نفر از بزرگان اوس و خزرج ، كه 2 تن از آنها زن بودند ، در عقبهء منا به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله رسيده و ضمن پذيرش اسلام از ايشان دعوت كردند تا به يثرب بيايد و رهبرى اين شهر را بر عهده گيرد . اين پيمان به « عقبهء دوم » يا بيعة الحرب و بيعة النساء شهرت يافت . قبايل اوس و خزرج متعهد شدند تا پاى جان همانند حفاظت و حمايت از نواميس خود ، از پيامبر صلى الله عليه و آله حفاظت كنند . پس از بازگشت اين عده به يثرب ، خانهاى در شهر نماند كه اهل آن به اسلام نگرايد و از آن صداى اذان و تكبير به گوش نرسد . « 1 » پس از آن ، پيامبر صلى الله عليه و آله به علت آزار بيش از حد مشركان نسبت به يارانش ، اجازه دادند كه آنان به مدينه يا همان يثرب هجرت كنند ولى خود در مكّه ماندند تا فرمان خروج و هجرت از سوى خداوند داده شود .
پيامبر صلى الله عليه و آله در نخستين شب از ماه ربيعالأوّل سال چهاردهم بعثت ، از سوى خداوند براى ادامهء مأموريت الهى خود عازم يثرب شدند ؛ در اين شب مشركان با فراهم ساختن طرح قتل پيامبرخدا صلى الله عليه و آله در « دارالنّدوه » « 2 » منزل آن حضرت را محاصره كردند و تصميم به قتل ايشان گرفتند . اين شب ، از شبهاى بزرگ و سرنوشت ساز در تاريخ اسلام و زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و على بن ابىطالب عليه السلام بود . هجرت ، مسير تاريخ را دگرگون ساخت و عزّت ، قدرت ، ثبات ، استوارى و تأييدِ اسلام را رقم زد .
هامش
( 1 ) . ابن هشام ، السيرة النبويه ، همان ، ج 1 ، صص 445 - 431 ؛ ابن نجار ، اخبار المدينه 19 - 20
( 2 ) . ر . ك . به : ص 124 بخش مكه از همين كتاب .