تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 220

مساهمون:

ص٢٢٠
ترياقيت « 1 » دارد . به لدغ « 2 » مار نافع بود . حدّت « 3 » زهرهاى كشنده ، كم سازد « 4 » . مفتّح « 5 » مجفّف و مدرّ بول و طمث « 6 » و ملطّف بود . فضول سينه « 7 » به « 8 » نفث اخراج نمايد . شربتى سه درم است . مضرّ است به شش ، مصلحش « 9 » عسل است . « 10 »

اسطوخودوس « 11 »

گويد معرّب ستخادس « 12 » است . و ستخاوس « 13 » نيز گويند . و ستخاوس « 14 » اسم جزيره‌اى « 15 » است كه منبت « 16 » اين گياه است . شاهسفرم « 17 » رومى نيز گويند . شيخ فرمايد : گرم است در اول و خشك است در دوم « 18 » . و ابن ماسويه گويند « 19 » : گرم و خشك است در دوم « 20 » . و گويند « 21 » در اوّل « 22 » . مختار « 23 » ، تازه است كه طعمش تلخ « 24 » و تيز باشد . تفتيح و تلطيف و جلاء دارد . خوردن آن در سموم و لدغ « 25 » هوام نافع است و تقويت « 26 » تمام بدن نمايد به تخصيص ، احشاء و اعضاء باطنى . و در تقويت « 27 » و تصفيهء جوهر روح قلبى و دماغى و تفريح قلب ، به غايت مؤثر است « 28 » . دماغ و معده و احشاء « 29 » ، از اخلاط پاك سازد و صرع
هامش
( 1 ) . س : ترياقيه ، ن و م : ترياقية . ( 2 ) . س : لدع ، ن : لذع . ( 3 ) . س : حدة . ( 4 ) . ن و م : + و . ( 5 ) . م : مفنّح . ( 6 ) . س و ن : طمت . ( 7 ) . م : سنيه . ( 8 ) . ن : - به . ( 9 ) . م : مصلحن . ( 10 ) . م : - عسل است . ( 11 ) . م : اسطرخودوس . ( 12 ) . س و م : ستحادس ، ن : شيخادس . ( 13 ) . م : ستنحادس ، ن : شيحادس . ( 14 ) . س : ستحاوس ، ن و م : شيحادس . ( 15 ) . م : خريزه‌اى ، ن : خزيره‌اى . ( 16 ) . ن : شبت . ( 17 ) . م : شاهفرم ( ؟ ) . ( 18 ) . قانون در طب ، ج 2 ، ص 66 . ( 19 ) . ن : گويد . ( 20 ) . م : دويّم . ( 21 ) . م : - و گويند . ( 22 ) . تذكرهء جامع ابن بيطار ، ج 1 ، ص 33 و آنكه از او نقل شده كه در اول ، ابن جزّار است . ( 23 ) . م : - مختار . ( 24 ) . ن و م : + بود . ( 25 ) . ن : لدع . ( 26 ) . س : تقوية . ( 27 ) . س : تقوية . ( 28 ) . م : + و . ( 29 ) . ن : + را .