[ متن رساله ]
بسم الله الرحمن الرحيم بعد الحمد و الصلاة [ مطلبى را ] از باب مقدّمه از براى حصول بصيرت براى كسانى كه اين مختصر را ملاحظه مىنمايند مرقوم مىدارد تا بدون تأمّل نظر در آن نكنند و آن را اين است كه معجزه بر دو قسم است : عامّه و خاصّه ؛ امّا معجزه عامّه عبارت است از اينكه عامّه ناس كه قابل تمييز معجزه از سحر و شعبده بوده باشند ؛ معجزه بودن آن را بفهمند ، مثل إحياء اموات ، و تسبيح حصاة ، و تكلّم حيوانات ، و شقّ القمر ، و يد بيضاء ، و اژدها شدن عصاى حضرت موسى على نبيّنا و آله و عليه السلام ، و امثال اينها كه حتى هرگاه به اخبار متواترهء مفيده علم براى اهل اين عصر هم ثابت شود جريان اينها ، مىفهمند كه اينها از قوة بشريّهء صرفه خارج ، و مستند به اعجاز بوده است ، و صاحبان آنها هم نبىّ بودهاند . و اين قسم معجزه از همهء انبياء عليهم السلام كه خاتم آنها سيّد انبياء صلى الله عليه و آله بود ، مكرّر صدور يافت . ولى آن حضرت ، قسم دوم معجزه را هم داشت و آن عبارت است از اينكه اختصاص به طايفهاى از ناس دارد . ولى اختصاص به زمان دون زمان ندارد ؛ و آن عبارت است از « قرآن مجيد » كه آن كلام مقدّس از دو حيث معجزه است ، يعنى وجه اعجاز آن ، دو حيثيّت است كه در آن هست ؛ نه اينكه وجه اعجاز آن منحصر باشد به فصاحت و بلاغت ، كه قرآن متضمّن است آنها را ، چنانچه اكثر علماى مسلمين فرمودهاند ؛ چه آن ، كلام عادى از بشر نيست ، بلكه كلامى است خارق العاده ، از خالق خارق العاده ، كه ذات مقدّس ماوراء الطبيعه بل خالق الطبيعه است صادر شده . يكى از حيث فصاحت و بلاغت كه جملهاى از آن را جمعى از فصحاء و بلغاء ملتفت مىشوند ؛ ديگرى از حيث اختيار مواد و هيئآت كلمات مخصوصه و تركيب كلام به نحو خاص از آنها به حسب مقامات . و عمده هم همين حيث است كه مدخليّت تامّه در معجزه بودن آن را دارد ، بلكه اين حيث منشأ حيث اوّل است ؛ و آن ، از روى اين است ؛ چنانچه در بيان خصوصيات آيهء وارده در مقام ، آگاهى خواهيد يافت ، ولى محيط نيست همهء آن را مگر خدا و رسولش صلى الله عليه و آله و ائمّهء هدى عليهم السلام .
اين است كه در موارد عديده يافت شده است كه آيات نازله در خصوص احكام ، طورى است كه اخبار [ معصومين عليهم السلام ] همه به دور او گرديده و احكام را از خصوصيات