دارد ، نه وجه صورى كه خود جهتى است و « متوجه اليه » جهتى مىخواهد . مصرع :
رو مجرّد شو ، مجرّد را ببين ! « 1 »
اقتباس است از قرآن مجيد ، در حكايت از خليل عليه السّلام كه چون نجم و قمر و شمس را آفل ديد ، و مستحقّ ربوبيّت نديد ، بلكه نفوس جزئيّه و نفس كل و عقل كل كه تأويل ستاره و ماه و آفتابند ، ديد كه استحقاق ربوبيّت ندارند كه در مقام ذات خود و ماهيّت خود « وجود » و « نور » ندارند و مركّب و محدودند ، گفت : متوجّه ساختم روى دلم را :
« لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ »
« 2 » ، به سوى كسى كه شكافته است نور وجودش ، ظلمت امكان ماهيّات آسمانها و زمين را و مستنيرند به نور او ، و واجباند به ايجاب و وجوب او :
« حَنِيفاً »
، حنيفيّت ، طهارت و تقدّس است ، از آلودگى شرك و تحديد و تجسيم و نحو اينها :
« مُسْلِماً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ »
، نه شرك جلى و نه شرك خفى :
« إِنَّ صَلاتِي وَ نُسُكِي »
، عبادات من :
« وَ مَحْيايَ وَ مَماتِي »
و زندگى من و مرگ من و حال آنكه مرگ من در زندگى است ، همه را مىخواهم :
« لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ »
« 3 » ، از براى قرب به خداى ، پروردگار عالم و عالميان :
بيت
ديده خواهم كه به روى تو ببينم ، ور نه * نام هرگز نبرم ، ديده و بينائى را
« لا شَرِيكَ لَهُ »
: نيست شريك از براى خدا ، نه در خالقيّت و نه در وجوب ، و نه در وجود حقيقى كه اوست موجود « فى نفسه » و « لنفسه » و « بنفسه » و بس ! و غيرش به او موجودند و فى نفسها موجود نيستند :
« وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ »
. « 4 »
« وَ بِذلِكَ أُمِرْتُ »
: به توحيد مأمورم :
« وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ »
« 5 » و « الاسلام من التّسليم » « 6 » - كما فى الحديث - و بعد بگويد : « اعوذ بالله من الشّيطان الرجيم » ، پس شروع كند در
هامش
( 1 ) - « مثنوى » ، دفتر 6 / 364 - رمضانى - ج 3 / 16 - نيكلسون - ج 13 / 277 - جعفرى -
( 2 ) - انعام / 79 .
( 3 ) - انعام / 79 .
( 4 ) - حجر / 85 .
( 5 ) - يونس / 90 .
( 6 ) - الاسلام هو التسليم ، « بحار الانوار » ج 68 / 309 و 310 .