حاضرين ، و خواندن سورهاى از قرآن باشد .
و خطبهى ثانيه ، مشتمل بر حمد ، و شهادتين ، و صلوات بر پيغمبر ، و ائمّهاى مسلمين تفصيلا ، و استغفار ، و دعا از براى مؤمنين و مؤمنات ، و يك سوره از قرآن ، يا آيهى تامّ الفائده چون آيهى
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى
« 1 » باشد .
و جمعى از علما در خطبه ، ترتيب را به اين نحو لازم دانستهاند كه اوّلا حمد ، بعد صلوات ، بعد وعظ ، بعد قرائت را به جا آورد « 2 » .
و هرگاه در خطبهى اولى اوّلا حمد ، بعد شهادت به توحيد ، بعد شهادت به رسالت ، بعد صلوات ، بعد وعظ ، بعد سورهى كامله خواندن ، و در خطبهى ثانيه اولا تحميد ، بعد از آن شهادتين ، بعد صلوات بر محمّد و ائمّهاى مسلمين تفصيلا ، بعد از آن استغفار و دعا از براى مؤمنين و مؤمنات ، و بعد از آن ، قرائت را به عمل آورند ، دور نيست كه از همه جهت ، احتياط به عمل آمده باشد .
و در وجوب گوش دادن به خطبه ، نسبت به كسى كه گوش دادن آن ، ممكن باشد ، و حرمت تكلّم در اثناى آن ، خلاف است « 3 » .
اشهر و احوط ، وجوب اوّل و حرمت ثانى است « 4 » ؛ و از ظواهر اخبار « 5 » ، آن را استفاده مىتوان نمود .
هامش
( 1 ) - سورهى نحل ، آيهى 90 .
( 2 ) - شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 138 ؛ محقّق ثانى در جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 397 ؛ سيد على طباطبايى در رياض المسائل ، ج 4 ، ص 47 .
( 3 ) - ر . ك : مفتاح الكرامة ، ج 8 ، ص 406 - 421 ؛ رياض المسائل ، ج 3 ، ص 351 - 354 ؛ مستند الشيعة ، ج 6 ، ص 81 - 85 ؛ جواهر الكلام ، ج 11 ، ص 487 - 504 .
( 4 ) - ر . ك : ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 140 .
( 5 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 7 ، ص 313 ، ح 4 باب 6 ، ابواب صلاة الجمعة و آدابها .