و اگر از روى علم و عمد باشد ، پس اگر التفات به ما بين قبله و يمين ، يا يسار ، نموده باشد ، پس ظاهر ، صحّت ( 1 ) * نماز است ؛ و ليكن مكروه است چنانچه روايات مستفيضه « 1 » بر آن دلالت دارد ؛ خصوصا هرگاه سه دفعه يا زياد بر آن از او واقع شود و احوط ، ترك آن است .
و هرگاه به عمل آورد ، نماز را اعاده نمايد .
و منقول از بعض علما « 2 » بطلان نماز است و اگر التفات او به نفس يمين يا شمال « 3 » باشد ، منسوب به مشهور « 4 » كراهت آن ، و صحّت نماز است .
و منقول از بعض علما 5 بطلان نماز است ، چنانچه مستفاد از اطلاق روايات
هامش
( 1 ) * صحّت در صورتى است كه در حال التفات ، مشغول اذكار يا افعالى كه مشروط به استقبال است ، نباشد . چنانچه از آخر عبارت مستفاد مىشود و الّا اعادهى آن اعمال در بعض احوال و اعادهى نماز در بعض ديگر به جهت انتفاى شرط ، موجّه است و همچنين در هر التفاتى كه حكم به صحّت نماز مىشود ؛ مگر در مقامى كه استقبال در آن جزء ، به جهت فراموشى و نحو آن و فوات محل ساقط باشد . ( محمّد باقر )
( 1 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 7 ، ص 245 ، ح 4 و 5 ، باب 3 ، ابواب قواطع الصلاة و ص 288 - 289 ، باب 32 ، ابواب قواطع الصلاة .
( 2 ) ( 2 و 5 ) - بعض مشايخ شهيد اوّل ، ر . ك : ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 21 و محقّق ثانى ، شهيد ثانى و محدّث بحرانى اين قول را به فخر المحققين نسبت دادهاند . ر . ك : روض الجنان ، ج 2 ، ص 887 ، جامع المقاصد ، ج 2 ، ص 347 و الحدائق الناضرة ، ج 9 ، ص 36 .
( 3 ) - در تمام نسخ شمال بود و يكى از معانى شمال ضدّ اليمين [ يسار ] مىباشد و ظاهرا منظور مؤلّف محترم تفنّن در كلام بوده است ، الشمال ( مؤنثة ) ج : أشمل و شمل و شمال ( بلفظ الواحد ) و شمائل : ضد اليمين . ( ر . ك : المنجد ، ص 414 )
( 4 ) - ر . ك : كفاية الاحكام ، ج 1 ، ص 115 .