تجاوز نموده ، و به مقابلهى نفس يمين يا يسار رسيده ،
يا از آن تجاوز كرده و استدبار قبله نموده
و على التقادير ، يا عالما عامدا مختارا التفات نموده
يا به جهت اشتباه در قبله ، و خطا در اجتهاد در تحصيل آن بوده ،
يا از روى سهو و غفلت از او واقع شده ،
يا از جهت اكراه و اجبار از او صدور يافته .
پس اگر التفات به تمام بدن باشد ، و از روى علم و عمد ، و اختيار ، از او واقع شده ، باعث بطلان نماز مىشود مطلقا ؛ چه التفات او به ما بين قبله و يمين يا يسار بوده ، يا از آن تجاوز نموده .
و بعضى « 1 » تعمّد التفات يسير را باعث بطلان ندانستهاند ؛ يعنى آن را منافى حصول استقبال ، عرفا نمىدانند .
و آن ، خالى از بعد نيست ، و مع ذلك دخل به اين مقام ندارد ؛ چه مراد به التفات از قبله ، آن است كه از حدّ استقبال قبله ، تجاوز نمايد ، و بنابر قول مسطور ، تجاوز از آن نشده .
و اگر از روى اشتباه در قبله بوده ، چنانچه اجتهاد در قبله نموده ، و در اجتهاد غلط كرده ، تفصيل آن در مبحث قبله گذشت .
و اگر از روى سهو و غفلت واقع شده ، پس اگر التفات او به ما بين قبله و يمين يا يسار است ، نماز او صحيح است ، و بر او اعاده و قضايى نيست ، چه در اثناى نماز ملتفت به آن شود ، يا بعد از آن .
بلى ، اگر در اثناى نماز ملتفت شود بايد فورا عود به استقبال قبله نمايد ، و اگر
هامش
( 1 ) - شهيد اوّل در ذكرى الشيعة ، ج 4 ، ص 21 ؛ شهيد ثانى در روض الجنان ، ج 2 ، ص 887 .