و احاديث در فضيلت تعقيب ، بسيار است « 1 » به اين چند حديث ، به جهت ترغيب اهل ايمان ، اقتصار شد .
و در حقيقت معنى تعقيب ، تأمّلى هست .
آن چه از كلام جمعى از اهل لغت ، مستفاد مىشود ، اعتبار نشستن در مصلّى ، معتبر در معنى آن است ، پس بدون آن ، تعقيب متحقّق نمىشود « 2 » .
بلكه از كلام بعضى از ايشان چنان ظاهر مىشود كه به مجرّد نشستن ، تعقيب حاصل شود ؛ هر چند مشغول ذكر و دعا نباشد « 3 » .
و بعضى مذكور نمودهاند كه آن ، نشستن بعد از نماز است به جهت دعا و سؤال از جناب اقدس الهى ؛ « 4 » ليكن اعتبار نشستن در تحقّق آن از اخبار اهل بيت عليهم السّلام مستفاد نمىشود .
بلى ، در بعض روايات ، فضيلت در نشستن بعد از نماز در مصلّى فى الجمله وارد شده ؛ چنانچه در حديث سابق مذكور شد و از آن ، اعتبار نشستن در معنى تعقيب نيز مستفاد نمىشود و دور نيست كه نظر به اطلاق احاديث ، نشستن را در آن اخذ نكنيم .
بلى ، نشستن در حال تعقيب بهتر است ؛ بلكه در مصلّاى خود نشستن دور نيست كه بهتر باشد .
و استقبال قبله نمايد ، بلكه منافى نماز مطلقا به عمل نياورد ، نه در ما بين
هامش
( 1 ) - ر . ك : وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 437 - 429 ، باب 1 - 5 ، ابواب التعقيب و بحار الانوار ، ج 82 ، ص 313 - 326 ، باب 36 ، كتاب الصلاة .
( 2 ) - ر . ك : قاموس المحيط ، ج 1 ، ص 106 ؛ مجمل اللغه ، ج 3 ، ص 620 ؛ مصباح المنير ، ص 421 ؛ المنجد ، ص 541 ؛ اساس البلاغه ، ص 308 .
( 3 ) - ابن اثير در النهاية ، ج 3 ، ص 267 .
( 4 ) - جوهرى در صحاح ، ج 1 ، ص 186 .