پرسش 132
كتابهاى مورد اعتماد نزد شيعه ، وسائل شيخ حرّ عاملى ( متوفاى 1104 ) و بحارالأنوار مجلسى ( متوفاى 1111 ) و مستدرك الوسائل طبرسى ( متوفاى 1320 ) هستند . تمام اين كتابها متأخرند . اگر اين احاديث را از طريق سند جمع كردهاند ، پس تا آن زمان نوشته نشده بود ؟ عاقل چگونه به رواياتى اعتماد مىكند كه طى 11 تا 13 قرن نوشته شده بودند ؟
پاسخ
اوّلًا : كتابهاى معتبر ، چهار كتاب زير است :
1 . كافى ، تأليف شيخ كلينى ( متوفاى 329 ) .
2 . كتاب من لايحضرهالفقيه ، تأليف شيخ صدوق ( متوفاى 381 ) .
3 . تهذيب الأخبار ، تأليف شيخ طوسى ( متوفاى 460 ) .
4 . الاستبصار في ما اختلف فيه الأخبار ، تأليف شيخ طوسى ( متوفاى 460 ) .
البته اين چهار كتاب ، جزو جوامع دست دوم شيعه است و مؤلفان اين كتابها روايات آنها را از جوامع اوليه شيعه با اسانيد صحيح و قطعى جمع كردهاند كه در قرن دوم و سوم هجرى نوشته شدهاند ، مانند :
1 . الجامع نوشتهء احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى ( متوفاى 221 ) .
2 . المحاسن ، نوشتهء احمد بن محمد بن خالد برقى ( متوفاى 272 )