يا سوره و ] شامل اين موارد نمىشود ، ليكن با عدم قول به فصل مىتوان به اين نتيجة نيز رسيد [ يعنى هر كس اختلاف قاريان را در اداى كلمات وحروف قرآن پذيرفته ، به نقصان سوره يا آية وخود كلمات نيز گردن نهاده است ! ! ] . « 1 » اين دليل از محدث نوري مبتنى بر عدم پذيرش تواتر قرائات هفتگانه يا دهگانه است ؛ چون نزد كساني كه اين تواتر به اثبات رسيده ، همهى اختلافها در هيئت كلمات وحروف قرآن از ناحيهى خداست ومشكلى بهبار نمىآورد ؛ اما اگر اين تواتر به اثبات نرسد ( همان گونه كه محققان اماميه وجمعى از أهل سنت بر آناند ) « 2 » ناگزير اين قرائات با خبر واحد خواهند بود واحتمال تقصير يا قصور در آنها هست ، ليكن بايد ديد چه تلازمى بين تواتر قرائات با تواتر قرآن وجود دارد ؛ آيا با نفى تواتر قرائات ، تواتر كلمات قرآن نيز منتفى مىشود ؟ برخى مانند أبو سعيد فرج ابن لب مفتى بلاد اندلس بر اين باور بوده كه هر كس تواتر قرائات هفتگانه را انكار كند به كفر گراييده است ؛ چون قول أو منجر به عدم تواتر كلمات قرآن خواهد شد « 3 » ؛ وبرخى مانند محدث نوري - به دليل اين كه قرائات با خبر واحد نقل شدهاند - عدم تطابق قرائات را با آن چه خدا نازل كرده ، نتيجة مىگيرند واز آن تحريف قرآن را به دست مىآورند ؛ اما اين پندارها هيچ كدام درست نيست ؛ چون هيچ ملازمهاى بين اين دو وجود ندارد . هر كس تواتر قرائات را منكر شود نمىتواند منكر تواتر أصل كلمات قرآن گردد . متن كلمات وآيات قرآن حقيقتي است واختلاف در شكلِ كلمات وچگونگى اداى آنها ، حقيقتي ديگر ؛ چون هر چه براي نقل آن انگيزههاى زياد وشديد وجود داشته باشد ، به تواتر نقل مىشود وانگيزهى مسلمانان براي نقل متن كلمات وآيات قرآن به قدرى شديد بود كه قابل وصف نيست ( چون قرآن أساس دين آنان ومعجزهاى الهى است ) بنابراين ، حتى اگر قاريان هفتگانه يا دهگانه هم
سلامة القرآن من التحريف (تحريف ناپذيرى قرآن) ( فارسى) — صفحة 157
مساهمون: فتح الله المحمدي ( نجارزادگان )
ص١٥٧
هامش
( 1 ) . همان ، ص 210 .
( 2 ) . ر . ك : بدرالدين زركشى ، همان ، ج 1 ، ص 319 ونيز عبد الرحمن مَقدِسى ، المرشد الوجيز ، ص 178 وأبو القاسم خويى ، همان : ص 153 - 156 . ايشان تصريحات دانشمندان را بر عدم تواتر قرائات هفتگانه آوردهاند .
( 3 ) . ر . ك : محمد عبد العظيم زرقانى ، همان ، ص 428 ونيز : عبد الرحمن مقدسي ، همان ، ص 146 .