« اىكسانى كه ايمان آوردهايد ! قصاص در قتل بر شما نوشته شد ، آزاد بهآزاد ، بنده بهبنده ، و زن بهزن » . پاسخ ما ايناست كه اولًا طبق نظر استاد علامه طباطبايى طبق اسناد تاريخى ، اين آيه در مورد انتقامجويىهاى قبيلهاى و براى جلوگيرى از خونريزىهاى بىپايانى كه در جاهليت مرسوم بوده ، نازل گرديده است . « 1 » « 2 »
دوم آنكه طبق نظر آيتاللَّه طالقانى در پرتوى از قرآن كه ذيل اين آيه مىگويد : اين تقابل مشعر بهحصر براى اثبات تساوى و نفى امتياز در خونخواهى است ، فقط قاتل آزاد و قاتل زن قصاص شود نه غير آن .
چنانچه شيوهى امتيازى جاهليت پيش از اسلام و جاهليت كنونى ( جاهليت زمان طاغوت ) است كه در مقابل كشته شدن يكتن از سران يا افراد قدرتمند يا افراد سرشناس بسيارى را بهخون مىكشيدند يا چندين تن را محكوم بهقصاص مىنمودند يا خون بىگناهى را لوث مىكردند .
بنابراين مفهوم تقابل وصفى ندارد تا عبد بهحرّ و زن بهمرد و همچنين . . .
قصاص نشود . « 3 »
سوم آنكه چنان كه اصرار شود كه حتماً بايد « صورت ظاهر آيه حفظ شود » و زن بهزن قصاص گردد و بنابراين مرد قاتل را نمىتوان بهخونخواهى زن مقتول قصاص كرد ، اين پرسش مطرح مىشود كه چرا اگر يكزن مردى را بكشد ، زن را بهخونخواهى مرد مقتول بدون
هامش
( 1 ) - تفسير الميزان ، علامه طباطبايى ، جلد دوم ، ص 318
( 2 ) - نمونه بينات در شأن نزول آيات ، باقر محقق ، ص 54
( 3 ) - پرتوى از قرآن ، آيتاللَّه طالقانى ، چاپ چهارم ، جلد دوم ، ص 54