و چون باصطلاح كلمهء « من » جنسيه بوده و تعبير از جنس مىكند چنان مينمايد : كه پروردگار از جنس زمين ما هفت عدد پديد آورده است .
از پيش هم گذشت كه كلمهء « ارض » در هر جاى قرآن بميان آمده شامل جنس زمين و تمامى افراد هفتگانه و . . . آنست ، مگر آنكه شاهدى بر اختصاص به زمين ما وجود داشته باشد . بنابراين جملهء « خلق الأرض فى يومين » نيز دور نيست كه شامل بر هفت زمين باشد ، و نه تنها بر زمين ما ، چنان كه گذشت .
و از جملهء شواهد صحت اين سخن حديث نبوى صلى اللّه عليه و آله است كه : « فخلق من زبده الأرضين السّبع » « 1 » خدا از كف تهنشين انفجار نخستين جهان هفت زمين بيافريد .
و همچنين خبر كافى « 2 » از حضرت صادق عليه السّلام كه : « و فى اليوم الأحد و الاثنين خلق الأرضين . . . » .
« و در اين دو زمان از هفتهء جهانى خلقت خدا هفت زمين را بيافريد » .
و از جمله شواهديكه تجويز مىكند كلمهء « ارض » شامل بر هفت زمين باشد ، جملهاى است از حضرت حسين بن على عليه السّلام در دعاى عرفه كه :
« تسبّح لك السماوات السبع و الأرضون و من فيهنّ . . » .
در صورتى كه در قرآن بجاى : الأرضون « ارض » ذكر شده « 3 » و اين خود دليل است بر اينكه امام عليه السّلام كلمهء ارض را بمعنى جنس زمين و شامل بر هر هفت زمين دانستهاند . از آنچه گفتيم چنان مينمايد كه : دو دوران آفرينش زمين « خلق الأرض فى يومين » شامل آفرينش مادهء اصلى زمين و تقسيم آن بهفت بخش مىباشد كه برحسب يكى از فرضيههاى گذشته دربارهء دو دوران آفرينش زمين ، براى
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه خوئى ( ج 1 ص 393 ) .
( 2 ) - البرهان ( ج 2 ص 177 ) .
( 3 ) -تُسَبِّحُ لَهُ السَّماواتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ.