پس مراد به ايحاء ، تصريح است و تصريحِ صريح ، به معنى تكرارِ مضمون آن است در آيات محكمات ، مثل آياتى كه نهى از اختلاف از روى ظن و امر به پيروى علم در آنها صريح شده - وَاللّهُ أَعْلَمُ - چه تعليم كرد على را به توسّطِ رسول اللّه صلى الله عليه و آله كسى كه سختِ قوّتها است ، به معنى خدايى كه به غايت تواناست بر هر چيز - چنانچه گفته در سورهء ذاريات كه :
« ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ »
« 1 » - چه على ، صاحبِ مِرّه است ؛ به معنىِ كمال استعدادِ اين تعليم و مرتبهء وصايت .
پس به سبب آن تعليم ، مستوى شد على بر مرتبهء وصايت ؛ به معنى اين كه راست نشست و مستولى بر آن مرتبه و جامعِ جميع شروطِ وصايت شد ، بر حالى كه او در ناحيه و مرتبهء اعلى بود از ساير امّت .
بعد از آن ديگر ، على نزديكتر شد در كمال ، به مرتبهء كمالِ رسول اللَّه صلى الله عليه و آله ، پس متّصل و آويخته شد به رسول - به دامادى يا مانند آن - پس بود نسبت به رسول مانندِ
« قابَ قَوْسَيْنِ »
يا مانند نزديكتر از
« قابَ قَوْسَيْنِ »
.
بيانِ اين ، اين است كه :
« فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ »
از قبيل تشبيه است ، مثلِ « زَيْدٌ أَسَدٌ » ، پس به معنى « فَكَانَ كَقَابِ قَوْسَيْنِ » است . و « قَاب » به معنى خانهء كمان است ، چنانچه مىآيد در « كتابُ الْحُجَّةِ » در حديث سيزدهمِ [ بابُ ] مَوْلِدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله وَوَفاتِهِ » . و هر كمانى دو خانه مىدارد و شباهتِ ميان خانهء دو كمان به يكديگر بسيار است و شباهت ميان دو خانهء يك كمان به يكديگر ، بيشتر از آن است ؛ زيرا كه ارادهء كمانگر اين است كه ميان دو خانهء يك كمان ، اختلافى نباشد اصلًا ، مگر در تشخّص ، پس در حجم و طول و قوّت و رنگ و مانند آنها مساوى باشند .
« أَوْ » در
« أَوْ أَدْنى »
براى تخيير در تشبيه است و مراد اين است كه : به هر كدام تشبيه مىتوان كرد .
و از تشبيه به « أَدْنى » لازم نمىآيد نبوّت امير المؤمنين ؛ زيرا كه مُشَبَّهُ بِهِ اقوى مىباشد . و مىتواند بود كه « أو » براى تقسيم باشد و مراد اين باشد كه : در بعضِ
هامش
( 1 ) . ذاريات ( 51 ) : 58 .