المدنيّه منكر اجتهاد شده ، و گفته است كه : روش علماى پيشين اجتهادى نبوده است .
ب ) اخباريان ، ادلّه را به كتاب و سنّت منحصر مىدانند و بر خلاف اصوليان ، اجماع و عقل را حجّت نمىشمارند .
ج ) اخباريان تحصيل احكام از طريق ظن را منع كرده و بر خلاف مجتهدان ، جز علم را حجّت نمىدانند .
د ) احاديث نزد اخباريان بر دو نوع صحيح و ضعيف است ، امّا در آثار مجتهدان اخبار بر چهار نوع صحيح ، موثق ، حسن و ضعيف تقسيم مىشود .
ه ) اصوليان مردم را به دو گروه مجتهد و مقلّد تقسيم مىكنند ، اما اخباريان همهء مردم را مقلّد معصوم مىشمارند و تقليد از غير معصوم را مجاز نمىدانند .
و ) اصوليان ظاهر قرآن را حجت مىدانند و آن را بر ظاهر خبر ترجيح مىدهند ، امّا اخباريان تمسك به ظاهر كتاب را تنها در صورت وجود تفسيرى از معصوم مجاز مىشمارند .
ز ) اخباريان كليهء اخبار كتب اربعه را صحيح و قطعى الصدور مىدانند ، اما اصوليان همهء اين احاديث را صحيح نمىدانند .
ح ) اخباريان حسن و قبح عقلى را مىپذيرند ، اما بر خلاف اصوليان ، احكام مستقلّ عقلى را حجّت شرعى نمىشمارند .
ط ) اصوليان هم در شبههء حكميهء تحريميّه و هم در شبههء حكميّهء وجوبيّه اصالة البراءة را جارى مىدانند ، اما اخباريان تنها در مورد دوم با آنان موافقند .
ى ) اخباريان بر خلاف اصوليان در هنگام تعارض اخبار ، ترجيح را با تمسك به برائت اصليه جايز نمىشمارند ، چنان كه استرابادى در فوائد المدنيّه مىگويد : من معتقدم كه تمسك به برائت اصليه به طور كلى ، تا پيش از اكمال دين صحيح بود ، ليكن پس از آنكه دين به سر حدّ كمال رسيد ، براى برائت مزبور محلى باقى نماند ؛ زيرا اخبار متواتر از ائمه در هر واقعهاى كه مردم نيازمند بدان هستند ، رسيده و تا روز قيامت حقايق موضوعات ثابت گرديده و نيز براى هرگونه اختلافى كه دو نفر با هم دارند ، حكمى تعيين شده است .
صافى در شرح كافى (فارسى) — صفحة 48
مساهمون: محمد حسين الدرايتي
ص٤٨