[ حديث ] دوم
اصل : [ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمنِ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ الْحَجَّاجِ ، قَالَ : ] قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام : « إِيَّاكَ وَخَصْلَتَيْنِ ؛ فَفِيهِمَا هَلَكَ مَنْ هَلَكَ : إِيَّاكَ أَنْ تُفْتِيَ النَّاسَ بِرَأْيِكَ ، أَوْ تَدِينَ بِمَا لَا تَعْلَمُ » .
شرح : گفت مرا امام جعفر صادق عليه السلام كه : دور دار از يكديگر ، خود را و دو صفت را ؛ چه به سبب آن دو صفت ، جهنّمى شد ، هر كه جهنّمى شد . دور دار خود را از فتوا دادنِ تو مردمان را به ديد خود يا چشمداشتن ثواب آخرت ، به سبب كارى كه نمىدانى مسئلهء فروع فقه را و نه مسئلهء اصول فقه را در آن و پيروى ظن مىكنى .
[ حديث ] سوم
اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رِئَابٍ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ ] عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام ، قَالَ :
« مَنْ أَفْتَى النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى ، لَعَنَتْهُ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ ، وَلَحقّ هُ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِفُتْيَاهُ » .
شرح : روايت است از امام محمّد باقر عليه السلام گفت كه : هر كه فتوا دهد مردمان را بىدانشى كه از محكمات قرآن باشد و بىراهنمايىِ كسى كه معنى متشابهات قرآن را داند ، لعنت مىكنند او را فرشتگان رحمت كه بر بهشت و مانند آن موكّلاند و فرشتگان عذاب كه بر جهنّم و مانند آن موكّلاند و به او مىرسد گناه هر كه عمل كند به گفتهء او .
مخفى نماند كه دانا به معنى آيت متشابه ، اللَّه تعالى است و كسى كه به سبب انزال ملائكه و روح و تحديث در شب قدر و مانند آن دانسته باشد .
[ حديث ] چهارم
اصل : [ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَشَّاءِ ، عَنْ أَبَانٍ الْأَحْمَرِ ، عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي رَجَاءٍ ] عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام ، قَالَ : « مَا