باب دوازدهم بَابُ النَّهْيِ عَنِ الْقُوْلِ بِغَيْرِ عِلْمٍ
اصل :
شرح : اين باب ، بيانِ نهى اللَّه تعالى است از گفتن مسائل دين ، بىدانش . در اين باب ، نُه حديث است .
[ حديث ] اوّل
اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى ، عَنْ أَحْمَدَ وَعَبْدِاللَّهِ ابْنَيْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ ، عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ ، عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ يَزِيدَ ، قَالَ : ] قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام : « أَنْهَاكَ عَنْ خَصْلَتَيْنِ ، فِيهِمَا هُلْكُ الرِّجَالِ : أَنْهَاكَ أَنْ تَدِينَ اللَّهَ بِالْبَاطِلِ ، وَتُفْتِيَ النَّاسَ بِمَا لَاتَعْلَمُ » .
شرح : گفت امام جعفر صادق عليه السلام كه : نهى مىكنم تو را از دو صفت كه به سبب آن دو ، جهنّمى شدند مردان . نهى مىكنم تو را از اين كه كارى براى چشم داشتِ ثواب آخرت از اللَّه تعالى كنى ، به چيزِ به كار نيامدنى . مراد از به كار نيامدنى ، پيروى ظن است ، چنانچه اللَّه تعالى گفته در سورهء يونس و سورهء نجم كه :
« إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً » :
« 1 » به درستى كه ظن ، جاى به كار آمدنى نمىگيرد اصلًا . پس هميشه ظن به كار نيامدنى است ، هر چند موافق واقع افتد .
و نهى مىكنم تو را از اين كه فتوا دهى مردمان را به چيزى كه نمىدانى آن را و پيروى ظن در آن مىكنى .
هامش
( 1 ) . يونس ( 10 ) : 36 ؛ نجم ( 53 ) : 28 .