نمىشود و باعث زندگى بدن است . و امتياز عيسى از ساير مردمان ، اين است كه بدن ايشان مخلوق شده از گل يا از منى و آخر ، روح در آن دميده شده ، به خلاف عيسى كه بدن او مخلوق شده از روحى كه جبرئيل در مريم دميده يا از آن و از منى مريم و اضافهء آن به اللَّه ، به اعتبار اين است كه اللَّه آن را گزيده از ساير ارواح ، چنانچه مىآيد در « كِتَابُ التَّوْحِيد » در احاديث « بَابُ الرُّوح » كه باب بيست و يكم است .
يعنى : گفت عيسى بن مريم عليهما السلام كه : اى جماعت خاصّان ! مرا سوى شما حاجتى است . روا كنيد آن را .
گفتند كه : روا كرده شده باد حاجت تو - اى جان اللَّه تعالى - . پس عيسى برخاست . پس شست پاهاى ايشان را از گرد راه .
پس گفتند كه : بوديم ما سزاوارتر به اين خدمت - اى جان اللَّه تعالى - .
پس گفت كه : به درستى كه سزاوارترِ مردمان به خدمت ، داناست تا مردمان تواضع ياد گيرند . نكردم تواضعِ چنين را ، مگر براى اين كه تواضع كنيد بعد از جدا شدن از من در ميان مردمان ، مانند تواضعِ من براى شما .
بعد از آن گفت عيسى عليه السلام كه : به تواضع آباد مىشود صفت خوددارى از خواهش نفس ، نه به تكبّر ، و همچنين در زمين نرم مىرويد كاشته ، نه در كوه .
[ حديث ] هفتم
اصل : [ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَعْبَدٍ ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : ] « كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ : يَا طَالِبَ الْعِلْمِ ، إِنَّ لِلْعَالِمِ ثَلَاثَ عَلَامَاتٍ : الْعِلْمَ ، وَالْحِلْمَ ، وَالصَّمْتَ ، و لِلْمُتَكَلِّفِ ثَلَاثَ عَلَامَاتٍ : يُنَازِعُ مَنْ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِيَةِ ، وَيَظْلِمُ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ ، وَيُظَاهِرُ الظَّلَمَةَ » .
شرح : بود امير المؤمنين عليه السلام كه مىگفت كه : اى طلب كنندهء علم دين ! به درستى كه براى دانايى كه علم دين از او فرا مىتوان گرفت ، سه نشان است : اوّل ، دانستن حدّ خود ، نزد داناتر از خود . و دوم ، بردبارى ، به معنى گذرانيدن بىادبى از فروپايهتر از