وجوب معرفت امام زمان ، مىآيد در « كِتَابُ الْحُجَّة » در احاديث باب هشتاد و هشتم كه « بَابُ مَا يَجِبُ عَلَى النَّاسِ عِنْدَ مُضِيِّ الْإِمَام » است و بيان مىشود . و از اين تقرير ، ظاهر مىشود كه اين آيت ، دليل است بر نفى جواز عمل به خبر واحد به طريقت مخالفان كه مناط آن را حصول ظن به نفس حكم اللَّه واقعى مىشمرند و تجويز مىكنند افتا و قضا را به آن ظن . عجب آن كه بعض مخالفان ، اين آيت را دليل حجّيت عمل به خبر واحد به طريقت خودشان شمردهاند .
يعنى : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام مىگفت كه : خوب ، دانا شويد در خدا پرستى ؛ چه به درستى كه شأن ، اين است كه هر كه خوب ، دانا نشد از جملهء شما در خدا پرستى ، پس او مانند يكى از كافران و منافقان باديهنشينان عرب است . بيانِ اين ، آن كه : به درستى كه اللَّه تعالى مىگويد در قرآن در سورهء توبه كه :
« وَ ما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا » :
« 1 » و نبودند مؤمنان از جملهء باديه نشينان عرب البته ، كه آيند بههمگى سوى دار العلم . پس چرا نيامدند از هر اهل سرزمينى علىحِدَه ، از جمله صاحبان كفر و نفاقِ باديهنشينان عرب ، بعضى سوى دار العلم ، براى اين كه خوب ، دانا شوند در خدا پرستى و براى اين كه ترسانند از عذاب الهى - كه در پيروى ظن است - قوم خودشان را ، چون برگردند سوى آن قوم تا شايد كه همگىِ آن باديهنشينان اجتناب كنند از پيروى ظن در نفس حكمِ اللَّه تعالى و از عذاب آن .
[ حديث ] هشتم
اصل : [ الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الرَّبِيعِ ، عَنْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ ، قَالَ : ] سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام يَقُولُ : « عَلَيْكُمْ بِالتَّفَقُّهِ فِي دِينِ اللَّهِ ، وَلَا تَكُونُوا أَعْرَاباً ؛ فَإِنَّهُ مَنْ لَمْ يَتَفَقَّهْ فِي دِينِ اللَّهِ ، لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ، وَلَمْ يُزَكِّ لَهُ عَمَلًا » .
شرح : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام مىگفت كه : بر شما باد ياد گرفتن مسائل در فرمانبردارى اللَّه تعالى . و مباشيد مانند اكثر باديهنشينان عرب كه به طلب علم دين
هامش
( 1 ) . توبه ( 9 ) : 122 .