عفو و گذشت از آنان جهت تأديب ايشان و متخلّق شدنشان به اخلاق اولياى عاشقان .
بايد گفت : ردّ پاى صبر را در همهء طاعات و عبادات و ترك گناهان و تحمّل شدايد و مصايب كه به خاطر رشد شخصيّت و شكوفايى استعدادها از جانب حضرت حق به انسان مىرسد مىتوان ديد .
كسى كه صبر ندارد و از تحمّل روحى نسبت به طاعات و ترك محرمات و برخورد با شدايد و مصايب بر كنار و عارى است ، از عنايات دنيايى و آخرتى حضرت دوست بى بهره و محروم و از فيوضات ربانيه و نفحات الهيه ممنوع است .
صبر و مقاومت را در تمام زمينههاى حيات بايد از انبيا و ائمه عليهم السلام و اوليا آموخت كه آن بزرگواران بهترين معلّم و راهنما در تمام امور ، مخصوصاً در مسئلهء صبرند .
در حدّى كه اين مختصر اجازه مىدهد ، صبر را از نظر قرآن و روايات و مباحث عرفانى مورد بررسى قرار مىدهيم ، باشد كه از اين منابع فيض الهى چنان كه بايد نصيبى عايد و و اصل ما مهجوران شود و از اين طريق به عنايات و الطاف خاصّه حضرت يار برسيم .
صبر در قرآن مجيد
قرآن كريم مىفرمايد :
براى دست يافتن به روح تحمّل در برابر حوادث سخت و طوفانهاى شكننده درونى و برونى و مصايب كمرشكن و آنچه كه براى دين و ايمان و شخصيّت شما ضرر دارد ، از صبر و نماز كمك بخواهيد ، صبر و حوصله در برابر طاعات و عبادات و ترك محرمات و حوادث به تدريج در انسان حالتى قوى ايجاد مىكند در حدّى كه