[ الصَّبْرُ يُظْهِرُ ما فى بَواطِنِ الْعِبادِ مِنَ النّورِ وَالصَّفاءِ ]
حقيقت صبر
حضرت صادق عليه السلام در اين فصل به يكى از مهمترين مسائل روحى كه ضامن حفظ فضايل و زحمات عبادى انسان در راه خدا است ، يعنى صبر اشاره مىفرمايند .
گرچه دشمنان اسلام و در رأس آنان استعمارگران پليد از صدها سال پيش سعى كردند مفهوم اين واقعيت و بسيارى از واقعيّتها را تغيير داده و از اين راه ضربههاى هولناك به پيكر اسلام و مسلمانان بزنند ، ولى گمان نمىرود كسى كه اندك تأمّل در آيات قرآن و روايات بنمايد ، معناى حقيقى اين حقيقت بر او پوشيده بماند .
قرآن مجيد صبر را در آيات مربوط به جهاد و عبادات و ترك محرّمات و هجوم مصايب و سختىها استعمال كرده و آن را از مهمترين عوامل فلاح و پيروزى و علّت تحصيل تقواى الهى مىداند .
بنابراين ، صبر يعنى پايدارى در راه خدا براى حفظ شخصيّت انسانى خويش و پايدارى در برابر دشمنان براى تداوم فرهنگ الهى و ايستادگى در برابر تمايلات و شهوات غلط جهت حفظ حالات الهى و پايدارى در هر كار مثبتى كه به نفع انسان و خانواده و جامعهء اوست و همچنين به معناى تحمّل و خوددارى در برابر آزار كمظرفيّتها مانند اقوام و دوستان و ساير مردم است ، تا از اين راه و به خصوص