كه طريق خير و صلاح دينى بر او مسدود شد و اميد سعادت و فلاح اخروى از او منقطع گشت ، چنان كه خالق عالم فرموده كه :
[ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ ] *
« 1 » .
و آنان را در آخرت هيچ بهرهاى نيست .
اين محروم بىنصيب از آخرت كه ارادهء دنيا در ضميرش متمكن است و حبّ دنيا و خواهش وى در خاطرش ثابت و راسخ ، موافق خواهش و رغبت او مراد او را در كنارش مىنهند چنان كه فرموده :
[ مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ]
« 2 » .
هر كس [ همواره ] دنياى زودگذر را بخواهد [ چنين نيست كه هر چه بخواهد بيابد بلكه ] هر چه را ما براى هر كه بخواهيم ، به سرعت در همين دنيا به او عطا مىكنيم ، آن گاه دوزخ را در حالى كه نكوهيده و رانده شده از رحمت خدا وارد آن مىشود ، براى او قرار مىدهيم .
با آن كه در حقيقت اين دنيا كه با زحمت بسيار در كف مرادش مىگذارند ، به مثابهء خيالى است سريع السير ، چنان كه خفته در خواب بيند و معانى و صورت چند كه به رسم از شدت كوفت و استيلاى مرض مشاهده نمايد ، خداوند عزيز در كلام مجيد از حال بندگان خود خبر داده و فرموده :
[ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ]
« 3 » .
برخى از شما دنيا را مىخواست و برخى از شما خواهان آخرت بود .
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 102 و 200 .
( 2 ) - اسراء ( 17 ) : 18 .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) : 152 .