پرده درى كند .
و نيز گرچه سجده مقام فناى ذوات است ، لكن اين اضافهء رب به ياء ، اشاره به آن است كه خداى سبحان همانگونه كه خالق همه اشيا است ، بر همهء موجودات نيز وكيل است و نايب مناب همه اشيا است .
[ اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ]
« 1 » .
خدا آفرينندهء هر چيزى است و او بر هر چيزى نگهبان و كارساز است .
و اما ذكر صفت اعلى براى رب از آن جهت كه چون به تجلى ذاتى فناى كلى دست دهد و حقيقت :
[ كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ ]
« 2 » .
همهء آنان كه روى اين زمين هستند ، فانى مىشوند .
جلوه كند ، علو ذاتى حضرت حق بر همهء اشيا مشهود گردد و حقيقت :
[ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ ]
« 3 » .
و تنها ذات باشكوه و ارجمند پروردگارت باقى مىماند .
را درك كند و مىبيند كه علو واقعى و استعلاى حقيقى به نحوى كه همهء ذوات را فانى و مستهلك نموده است مخصوص ذات علىّ اعلى است .
« فَلَهُ الْعُلُوُّ الْأعْلى فَوْقَ كُلِّ عالٍ » « 4 » .
و اما تقارن تسبيح به حمد از آن روست كه در ركوع گفته شد كه چون مرجع
هامش
( 1 ) - زمر ( 39 ) : 62 .
( 2 ) - الرحمن ( 55 ) : 26 .
( 3 ) - الرحمن ( 55 ) : 27 .
( 4 ) - پس براى خداست برترين مقام بالاتر از هر مقامى است ، مصباح المتهجد : 369 .