حساب از طرفى بايد اميد حتمى به نتيجه و محصول عمل داشت و از طرفى بايد از سوء عاقبت و نقص عمل ، سخت در وحشت و ترس بود .
براى يافتن قدم خوف و رجا مراجعه به كتاب الهى و ادعيهء وارده و آثار اسلامى به خصوص روايات اين باب در كتاب شريف « الكافى » و « بحار الأنوار » و « الشافى » و « الوافى » لازم است .
راه به دست آوردن خوف
توجه به نقص خويش و نقص عمل خويش و توجه به آيات و روايات مربوطهء به خوف يا آيات و روايات بازگوكنندهء عذاب و جريمهء مجرمان ، بهترين راه به دست آوردن خوف مطلوب است . خوف از مقام حق و از عذاب فرداى قيامت ، آدمى را از اعمال ناپسند و رذايل اخلاقى حفظ مىكند ، در روايت آمده :
انَّ حُبَّ الشَّرَفِ وَالذِّكْرِ لايَكُونانِ فى قَلْبِ الْخائِفِ الْهارِبِ « 1 » .
آن كس كه از مقام حق و عذاب الهى در ترس و بيم است ، عاشق برترى و نامآورى نيست .
امام صادق عليه السلام به اسحاق بن عمار فرمودند :
اى اسحاق ! آن چنان از خدا بترس كه گويا در برابر ديدهء توست و اگر از تو پنهان است ، ولى تو از او غايب نيستى ، چنانچه بپندارى كه تو را نمىبيند ، بدون شك كافر شدى و اگر بدانى كه تو را مىبيند و با علم به اين حقيقت معصيت كنى پس او
هامش
( 1 ) - الكافى : 2 / 69 ، باب الخوف والرجاء ، حديث 7 ؛ وسائل الشيعة : 15 / 220 ، باب 14 ، حديث 20326 ؛ بحار الأنوار : 67 / 359 ، باب 59 ، حديث 5 .