آداب ظاهرى نماز
وضو ، غسل ، تيمم ، پاكى بدن ، طهارت لباس ، مباح بودن محل ، احتراز از لباس ابريشم و طلا و لباسى كه آلوده به پوست و موى حيوانات حرام گوشت است ، مراعات وقت ، توجه به قبله ، اداى كلمات نماز با قرائت صحيح ، از آداب ظاهريهء نماز است ، گرچه هر يك از اينها داراى اسرار و حقايقى است كه به قسمتى از آن در جلد چهارم اشاره رفته است .
خواندن بعضى از آيات مانند :
[ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي ]
« 1 » و بعضى اوراد و اذكار در مقدمهء نماز ، برداشتن دو دست تا محاذى گوش در حالى كه دو كف به طرف قبله باشد ، مؤدب ايستادن و چشم به محل سجده داشتن و با كمال ادب و وقار و طمأنينه نماز را شروع كردن نيز از آداب ظاهريهء نماز است .
آداب باطنى نماز
اما آداب باطنى : نماز ، مناجات با قاضى الحاجات و وسيلهء تقرّب به حضرت اوست و بسيارى از معارف الهيّه در اين عبادت با عظمت گنجانده شده است ؛ اگر نمازگزار در خور استعداد و وسعش به مراتب ظاهريه و باطنيهء آن توجه ننمايد ، در حقيقت مناجات با او نكرده و به حريم قدسش راه نيافته و متوسل به وسيلهء تقرّب نشده است .
در صورت توجه به آداب ظاهريه و باطنيه ، مىتوان از منافع اين عبادت بزرگ بهرهمند شد .
هامش
( 1 ) - انعام ( 6 ) : 79 .