بنگرد ؟ ! قرآن و روايات براى درك هيبت و جلال و عظمت حضرت حق ما را دعوت به تماشاى آثار مىكنند كه آثار گوشهاى بسيار از عظمت حضرت عظيم است .
شايد با ديدن آثار بتوان همت را بالاتر برده و براى ديدن بزرگى آن بزرگ با چشم دل به كوشش برخيزيم كه بلند همتى از صفات برجستهء نفس ناطقهء قدسيّه است .
علوّ همّت و عظمت روح
مرحوم الهى در توضيح فصل سى و سوّم « فصوص الحكم » معلم ثانى ابونصر فارابى در آثار نفس ناطقه مىفرمايد :
يكى از صفات نفس ناطقهء قدسيّه صفت نباهت و بلند همتى است ، در جهان هركس به هر مقامى رسيد ، از نظرِ بلند و همت عالى رسيد .
روح بزرگ هميشه به امور عالى و كارهاى ستوده و استعلاى معنوى و محاسن بزرگى آميخته است و هرگز به پستى همت و قبايح و زشتىهاى اخلاقى و دنائت و ذلت براى نيل به مقاصد خود تن در نخواهد داد و اين نيروى عالى خوى نفوس مستعليه است و از خواص اين خلق و اين قوه جود و سخاوت و احسان به خلق است و كريم النفس و با شجاعت و غيرت و عزت نفس زيستن است .
و هرچه انسان همتش عالى تر است ، مال و جاه دنياى بىثبات در نظرش بىقدرتر است ، بدين جهت اگر غنى است سخى و اگر فقير است صبور مىباشد و در هر حال فقر و غنا خود را بزرگ مىداند و در عين بزرگى با كوچك و بزرگ خلق تواضع و فروتنى مىكند و با فقيران با ايمان و مستمندان با علم و معرفت متواضعتر خواهد بود و هرگز به چشم حقارت به كس نمىنگرد .
از كلمات اميرالمؤمنين عليه السلام است :