استفاده است يا خودش ، اولى اشجار و دومى حبوبات و سومى بقولات است و همهء اينها در دو آيهء كوتاه جمع است :
[ لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَباتاً * وَ جَنَّاتٍ أَلْفافاً ]
« 1 » .
تا به وسيلهء آن دانه و گياه برويانيم ، * و باغهايى از درختان به هم پيچيده و انبوه بيرون آوريم .
لفظ جنّت به معنى باغى است بسيار آباد و لف هم به معناى پيچيده است و اين لف ، صفت درخت هاست ؛ يعنى باغها و بوستانهايى كه درختانش از كثرت فراوانى به يكديگر پيچيدهاند ! !
اين است رحمت واسعهء الهى و لطف بيش از حد حضرت حق نسبت به بندگان تا در برابر اين همه نعمت سپاس گزارى كند و چه كسى ناسپاسى كرده و كفران بورزد ، ولى به فرمودهء قرآن ، نزديك به هزار آيه براى رسيدگى به پاداش و كيفر عموم مردم عالم هست و در به پا شدن آن روز شك و ترديدى وجود ندارد .
چه طور مىتوان در اين جزوهء كوچك به نعمتهايى كه حضرت دوست فرموده : اگر بخواهيد بشماريد از عهدهء شمردن آن عاجزيد ، اشاره كرد ؟ بياييد مقدارى از اوقات خود را صرف كتبى كه دربارهء نعمتهاى درونى و بيرونى ، ظاهرى و باطنى ، مادى و معنوى ، دنيايى و آخرتى نوشته شده صرف كنيم ؛ بياييد بهخصوص در نعمتهاى معنوى كه عبارت است از : وجود انبيا ، وحى ، كتب آسمانى و بهخصوص قرآن ، ائمه ، عقل ، روح ، وجدان ، فطرت ، الهامات ، خشنودى حق ، حسنات اخلاقى و بالاخره بهشت فكر كنيم و هميشه به ياد داشته باشيم كه اين نعمتها از خداست و بايد به دستور حضرت او اين نعمت را مصرف كنيم .
هامش
( 1 ) - نبأ ( 78 ) : 15 - 16 .