آنان بهشتهايى است كه از زيرِ [ درختانِ ] آن نهرها جارى است ؛ هرگاه از آن بهشتها ميوهاى آماده به آنان روزى دهند ، گويند : اين همان است كه از پيشْ روزىِ ما شده است ، و از انواع ميوهها كه [ در طعم و گوارايى ] شبيهِ هم است ، نزد آنان آورند ؛ در آنجا براى ايشان همسرانى پاكيزه است و در آنجا جاودانهاند .
مسئلهء شگفتانگيز نعمتها
مسئلهء نعمتها و به خصوص آنچه انسان با آن در ارتباط است ، از بهتآورترين مسائل و شگفت انگيزترين برنامههاست .
نه كسى قدرت برشمردن نعمتها را دارد و نه كسى قادر به درك حقيقت يك نعمت از نعمتهاى الهى است و نه كسى توان اداى شكر يك نعمت را هرچند به اندازهء يك ارزن باشد ، دارد ! !
در تمام نعمتها وقتى دقت شود ، واضح و آشكار با چشم قلب ، خدا را در آن نعمت مىتوان ديد و منظور قرآن هم از بيان نعمتها ، كسب معرفت و اداى شكر نسبت به آن جناب است ؛ زيرا هرچه هست از اوست و سرايى خالى از دلبر نيست ، به قول فيض آن مست جام عشق :
اى فداى عشق تو ايمان ما * وى هلاك عفو تو عصيان ما
گر كنى ايمان ما را تربيت * عشق گردد عاقبت ايمان ما
آتش خوف تو آب ديدهها * زآب حكمت آتش طغيان ما
اى به ما آثار صنع تو پديد * وى تو پنهان در درون جان ما
اى تو هم آغاز و هم انجام خلق * وى تو هم پيدا و هم پنهان ما
گوشها را سمع و چشمان را بصر * در دل و در جان ما ايمان ما