[ وَأَدْنَى الشُّكْرِ رُؤيَةُ النِّعْمَةِ مِنَ اللّهِ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ يَتَعَلَّقُ الْقَلْبُ بِها دُونَ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ ]
عادّىترين مرحلهء شكر
عادّىترين و پستترين مرحلهء شكر اين است كه تمام نعمتها را اعم از مادّى و معنوى ، مستقيماً از حضرت حق بدانى و قلبت جز اين حقيقت به مسئلهء ديگر تعلق و توجه نداشته باشد .
قرآن مجيد دربارهء تمام بودن و كامل بودن نعمتهاى حق بر انسان در سورهء لقمان مىفرمايد :
[ أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً ]
« 1 » .
آيا ندانستهايد كه خدا آنچه را در آسمانها و آنچه را در زمين است ، مسخّر و رام شما كرده ، و نعمت هاى آشكار و نهانش را بر شما فراوان و كامل ارزانى داشته .
قرآن مجيد ، علاوه بر اين كه نعمت مادّى و معنوى را بر انسان كامل و تمام مىداند ، در بسيارى از آيات متذكّر اين معنى مىشود كه تمام اين نعمتها از جانب
هامش
( 1 ) - لقمان ( 31 ) : 20 .