از اثر اين چسبندگى توسّط وجود يك مادهء ليپوپروتئينى موسوم به مادهء كاهش دهندهء فشار سطحى يا سرفكتنت كه كشش سطحى بين سطوح مرطوب بافت ريه را كاهش داده و به اين ترتيب اجازه مىدهد حبابچهها با سهولت نسبى متسع شوند جلوگيرى مىشود .
هدف نهايى دستگاه تنفّس ، رساندن هواى تازه به حبابچهها براى انتقال اكسيژن آن به خون از يك طرف و خارج كردن هواى مصرف شده از طرف ديگر است .
مبادلهء هوا در سطح حبابچهاى ، تهويهء آلوئولى ناميده مىشود ، البته تمام هوايى كه وارد مجارى تنفسى مىشود به حبابچهها نمىرسد و قسمت بزرگى از آن فقط مجارى تنفسى را كه براى انتقال هوا و نه براى مبادلهء گازها بين هوا و خون به وجود آمدهاند ، پر مىكند .
يك همگامى زياد براى انجام انقباض عضلات تنفّسى در زمان مناسب و به ميزان متناسب براى برآوردن احتياجات متغيّر بدن به اكسيژن مورد لزوم است . يك مركز تنفّسى ، لازم است تا فعّاليت عضلات تنفّسى را با يكديگر مربوط سازد و چنين مركزى شامل قسمتهاى دمى و بازدمى در پياز مغز تيره قرار گرفته است .
مركز تنفّسى ، مىتواند تحت تأثير امواج عصبى قسمتهاى مختلف دستگاه عصبى و امواج عصبى صادره از هر نقطهء بدن و همچنين توسّط تركيب شيميايى و درجهء حرارت خونى كه از آن مىگذرد قرار گيرد ، به عبارت ديگر ، تنفّس ، هم توسط عوامل عصبى و هم توسط عوامل شيميايى كنترل مىشود .
مىتوان كنترل عصبى تنفس را به عنوان يك عامل تنظيم كننده در نظر گرفت ؛ زيرا دستگاه تنفّس را قادر مىسازد كه احتياجات متغيّر بدن را برآورده سازد ، از طرف ديگر مىتوان كنترل شيميايى را به عنوان يك پايهء اصلى در نظر گرفت ؛ زيرا شخص را مجبور مىسازد كه با وجود كوششى كه براى كنترل تنفّس به طور ارادى به
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 304
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٣٠٤