و اين ياد بر دوام مىبايد ، و اگر بر دوام نبود لااقل در بيشتر احوال بايد كه فلاح در اين است و براى اين فرمود :
[ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ]
« 1 » .
و خدا را بسيار ياد كنيد تا رستگار شويد .
[ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ ]
« 2 » .
آنان كه همواره خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مىكنند .
[ وَ اذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ ]
« 3 » .
و پروردگارت را در دل خود بامدادان و شامگاهان از روى فروتنى و زارى و بيم و ترس به صدايى آرام و آهسته ياد كن و [ نسبت به ذكر خدا ] از بىخبران مباش .
آگاهان راه به مسئلهء ذكر اهميت بسيار دادهاند و شروط بسيارى بر آن قايل شدهاند و دليل اهميت دادن به اين موضوع آن است كه از بهترين راههاى تأثير در قواى فكرى و عقلى و تلقين به نفس و ذهنى ساختن و ايجاد ملكهء توجه كامل و جمع قواى نفسى در آن چه مقصود از سير مقامات و احوال است ، ذكر است .
ذكر به سالك اطمينان مىدهد و يقين بهوجود مىآورد و او را براى حال مشاهده كه نهايت احوال و مقصود و مطلوب نهايى سالك است ، آماده و مستعد مىسازد .
هامش
( 1 ) - جمعه ( 62 ) : 10 .
( 2 ) - آل عمران ( 3 ) : 191 .
( 3 ) - اعراف ( 7 ) : 205 .