[ فَيَجبُ أَنْ تَكُونَ نَفْسُ الْمُؤْمِنِ عَلى كُلِّ حالٍ فى شُكْرٍ أَوْ عُذْرٍ ، عَلى مَعْنى إِنْ قُبِلَ فَفَضْلٌ وَإِنْ رُدَّ فَعَدْلٌ ]
واجب است انسان با توجّه به دستورهاى الهى ، به نفس حالتى بدهد كه در تمام احوال يا در شكر حق باشد ، يا در عذرخواهى از محبوب ، در محضر حضرت مولا به طور جدّى و حقيقى بگويد كه آنچه عمل خوب از من سر زد به توفيق تو بود و من بر آن شكر مىكنم و آنچه تقصير از من صادر شد به درگاهت عذرخواه و تائبم ؛ اى مولاى مهربان من ! اگر اعمال نيكم را بپذيرى آن عين فضل تو است و اگر رد كنى عين عدل تو است !
ملّا عبدالرزّاق در ترجمهء جملات بالا فرموده :
پس واجب است كه مؤمن در همه حال ، يا شكر كند ، يا عذر خواهد ، مثل آن كه اگر فىالجمله توفيق عبادتى و عمل صالحى يافته باشد و عمل خيرى از او صادر شده باشد مثل تهجّد يا گريه از خوف الهى ، يا قضاى حاجت مؤمن ، بايد شكر خدا را بگويد و به درگاهش عرضه بدارد : خدايا ! به درگاه تو شكر كه به مدد و توفيق تو فىالجمله عمل خيرى از من صادر شده و اگر تقصيرى واقع شده باشد استغفار كند و عذر خواهد و بگويد :
خداوندا ! من چگونه آنچه حقّ بندگى تو باشد توانم به جا آورد كه من بندهء ضعيف توام و از ضعيف جز ضعيف و ناقص نيايد ، به كرم خود اين عمل ناقص مرا
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 484
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٤٨٤