أَرَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ أَوَّلًا فى نَفْسِكَ حَقِيقَةَ الْعُبُودِيَّةِ ، وَاطْلُبِ الْعِلْمَ بِاسْتِعْمالِهِ ، ثُمَّ اسْتَفْهِمِ اللّهُ يُفْهِمُكَ « 1 » .
كسب دانش به اين نيست كه در فراگيرى آن بسيار بكوشى بلكه آن پرتوى است از نور كه خداوند آن را در دل هركس كه بخواهد رهنمونش گردد قرار مىدهد ، پس اگر دانش مىطلبى نخست بايد در جان خود حقيقت بندگى را بجويى و دانش را از رهگذر عمل طلب كنى ، آن گاه فهم مشكلات را از خدا بخواهى تا خداوند نيروى فهم به تو عطا كند .
مرحوم الهى قمشهاى گويد :
خيز تا زين خيمهء تنگ جهان بيرون زنيم * خيمه بر بالاى هفت اقليم و نُه گردون زنيم
خلق عالم سخرهء نيرنگ و رنگند و فسون * ما به بيرنگى برون زين قوم بوقلمون زنيم
نيست دنيا را بهاى آن كه دل بر وى نهيم * گوهر جان را به سنگ عشوه او چون زنيم
چند روزى از صفا شاگردى احمد كنيم * تا به دانش طعنه بر سقراط و افلاطون زنيم
و البته اين نور - نور علم - نيز مانند ساير انوار ، قابل شدّت و ضعف و زيادت و نقصان است .
[
وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً ]
« 2 »
.
هامش
( 1 ) - منية المريد : 149 .
( 2 ) - انفال ( 8 ) : 2 .