[ فَالْخَوْفُ فَرْعُ العِلْمِ ]
ريشهء خوف
امام صادق عليه السلام علم و آگاهى را ريشهء خوف مىدانند و اين عين واقعيّت و حقيقت است ؛ زيرا خوف از امور قلبى است و به دست آوردنش اختيارى نيست ، بلكه امرى است قهرى كه حصولش با كمك مقدّمات اختيارى امكان دارد و بهترين مقدّمه يا مؤثّرترين عامل براى به دست آوردن خوف و خشيت علم و آگاهى است .
انسان آگاه به مقام حق و عالم به گناه خويش ، به طور قطع از خدا مىترسد و به سوى توبه و انابه روى خواهد آورد ، عالم به عذاب و جريمه ، سعى در ترك گناه مىكند ، آگاه به نقصان در عبادت ، آن هم در برابر خداى بزرگ ، به جبران نقص خويش برخواهد خواست و آن كس كه به وسيلهء تعليم انبيا و مطالعهء قرآن و فرهنگ اهل بيت عليهم السلام خدا را شناخته و عظمت حضرتش را يافته و كوچكى و حقارت خود را درك كرده ، البتّه دچار خشيت و ترس مىشود . چنانچه خداوند عزيز در قرآن كريم فرموده :
[
إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ ]
« 1 »
.
هامش
( 1 ) - فاطر ( 35 ) : 28 .