عشق از دو طرف بوده ، يعنى محبوب نيز پا بستهء مهر او بوده است ، لكه او شوريدهتر از اين مجنون ناسوتى است ، چنان كه در حديث قدسى آمده : اى فرزند آدم ! من دلباختهء توام و اين براى تو پنهان است ، پس تو هم دلباختهء من باش .
آرى ، در اين مقام ، پرده از روى آن سرّ مخفى كه آفريدگار آشفتهء آفريدهء خود است ، از پيش چشم عارف برداشته مىشود .
از عارفى عاشق نقل شده كه گفته : سى سال خدا را مىطلبيدم ، چون بنگريستم او طالب بود و من مطلوب ! !
احساس و ادراك اين لطف كه و اصل به مقام هفتم هر روز و هر ساعت و بلكه هر دم در دل خود ذوق آن را خواهد چشيد ، خود بزرگترين حظّ روحانى و فيض آسمانى و شادى جاودانى است .
در اين مقام است كه نفس ناسوتى نداى « أنت الحبيب وأنت المحبوب » « 1 » از خود مىشنود و بلكه شركت در صفات محبوب مىكند ، چه در اين مقام اراده و آرزوى هر دو عاشق و معشوق يعنى نفس ناطقه و حق يكى شده است .
البتّه براى رسيدن به مرحلهء نهايى كه مرتبهء هفتم است بايد دو توشه برداشت :
يكى اراده و ديگر عمل ، آن هم عمل به قواعدى كه تنها از طريق انبيا و امامان عليهم السلام به ما رسيده است .
در اين سير و سفر پيروى كردن از دستورهاى غير خدا و مكتبهاى عرفانى دستپخت بشر عين گمراهى است و نه اين كه آدمى را به جايى نمىرساند ، بلكه در وادى هلاكت انداخته و عمر را ضايع مىسازد .
عرفان از زبان امام على عليه السلام
سَأَلَ كُمَيْلُ بْنُ الزِّياد النَّخَعى عَنْ مَولَى الْعارِفينَ ، سَيِّدِ الْمُوَحِّدينَ
هامش
( 1 ) - تويى دوست و تويى دوست داشته شده .