من در اين قسمت لازم مىبينم بحثى كوتاه از آيات و روايات و كتابهاى قابل توجّه اخلاقى و عرفانى و تربيتى دربارهء نفس به محضر عزيزان تقديم كنم ، باشد كه درى ديگر از معرفت و بينش به روى ما باز شود .
نفس و هفت مرحلهء آن
مسئلهء نفس در مباحث عرفانى از مباحث محورى است ، چرا كه عرفان در تمام مسائلى كه مطرح مىكند تزكيه و تصفيهء نفس را مورد توجّه قرار مىدهد .
كسى كه نفس سركش را رام نكرده و غرايز و شهواتش را با برنامههاى الهى مقيّد ننموده و از خود نگذشته و روى دل به جانب قبلهء حقيقى نكرده ، نمىتواند عارف باشد .
تهذيب و تزكيهء نفس از اهداف عمده و اساسى انبياى الهى بود .
تمام بدبختىهايى كه در دورهء حيات گريبانگير بشر بود ، علّت ومنشأيى جز هواى نفس نداشته .
از صاحب نفس شريره نمىتوان توقّع خير داشت و اگر خيرى هم از او صادر شود به دايرهء حبط كشيده مىشود .
نفس مهذّب و تزكيه شده در آخرت آراسته به چهار سرمايهء عظيم و ابدى مىشود :
1 - علم بدون جهل ،
2 - ثروت بدون فقر ،
3 - عزّت بىذلّت ،
4 - حيات بىموت .
آراستگى نفس به اين چهار برنامه آخرتى از مادهء فلاح كه در قرآن جهت تزكيهء