مطلب مزبور محفوظ است .
ب ) شرك در صفات ذاتى
در بين مذاهب متعدّد كلامى ، در صفات ذاتى واجب الوجود اختلاف است ؛ معتزله طبق نسبتى كه به آنها داده شده ، قائل به تعطيل و نفى صفات ذاتى است .
محققان از اماميّه به عينيّت صفات ذاتى با ذات فتوا مىدهند و اشاعره به زايد بودن صفات ذاتى بر ذات ، اعتقاد دارند .
اين گونه شرك ، شرك خفى است و قهراً چنين اعتقادى از لحاظ فقهى موجب خروج از قلمرو اسلام و توحيد نمىشود . گرچه آثار كلامى آن محفوظ است .
ج ) شرك در صفات فعلى
ابتلاى به شرك در صفات فعلى خداى سبحان بيشتر صورت مىگيرد كه به برخى از آنها اشاره مىشود .
1 - شرك در خالقيّت : توحيد افعالى به اين معنا كه هيچ خالق و مؤثّرى درعالم جز خداى سبحان نيست .
2 - شرك در ربوبيّت : بيشترين مناظره فرهنگى انبيا عليهم السلام پس از محاوره در شرك عبادى ، با كسانى بوده كه به شرك ربوبى مبتلا بودند . بلكه مىتوان گفت : سبب شرك عبادى همان شرك ربوبى است .
علت آن است كه : آنچه در زندگى فردى و اجتماعى منشأ اثر بيشترى است ، بيشتر در معرض آسيب و تهديد است و توحيد ربوبى چون نقش فراگير و كارسازى در حيات انسانى دارد ، بيشتر مورد تعرّض شيطان و اميال نفسانى بوده است . به همين جهت در بعد تكوين و تشريع « ارباب » فراوانى پديد آمدند .
شرك ربوبى به دو صورت تكوينى و تشريعى قابل تصوّر است :