كه خردش بر خواهش او چيره گردد ، از فرشتگان بهتر است . و هر كه هوسهايش بر عقل او پيروز گردد ، از حيوانات بدتر است . « 1 »
خلقت انسان در كلام امام صادق عليه السلام به مفضّل بن عمر
براى درك بهتر از آفرينش انسان ، به اصل خلقت او باز مىگرديم :
امام صادق عليه السلام در مجلس اوّل ، دربارهء آفرينش آدمى و مراحل پيدايش او به مفضّل بن عمر چنين مىفرمايد :
« اى مفضّل ! سخن خود را با بيان آفرينش انسان آغاز مىكنيم ، تو نيز بكوش كه از آن پندگيرى :
اول اين كه : تدبير چنان شد كه چنين در رحم در سه پردهء تاريكى پوشيده مىماند . شكم ، رحم و بچهدان . جايى كه توان چاره انديشى براى دريافت غذا و خروج ناروا را ندارد . نه صلاح خويش مىداند و نه ضرر خود را مىداند . غذاى او خون حيض و پيوسته مانند آب براى گياه ، غذايش چنين است .
آنگاه كه آفرينش او كامل گردد بدنش سخت شود ، پوستش با هوا سازگار آيد و ديدهاش تاب ديدن نور به هم رساند . مادرش درد زاييدن گيرد و درد چنان بر او سخت مىآيد كه جنين از فشار درد بيرون مىافتد . چون متولّد گشت ، همان خونى كه غذايش بود اينك با رنگ و بويى جز آنچه بود در شكل غذايى ديگر از پستان مادر سرازير مىشود .
اين غذا براى نوزاد از همه سازگارتر است . وقتى كه به دنيا آمد ، زبان خود را به نشانهء خواستن غذا بيرون مىكند و پيرامون دهان مىچرخاند . در اين زمان پستانهاى مادرش را كه چونان دو مشك از سينهء او آويخته مىيابد و تا زمانى كه تن او تر و درونش ظريف و اعضايش نرم است ، از آن مىنوشد . آنگاه كه حركت كرد و
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 57 / 299 ، باب 39 ، حديث 5 ؛ علل الشرايع : 1 / 4 ، حديث 6 .