7 - شخصيّت پرستى :
سطحى نگرى و ساده بينى بشر زمينهء گرايش به شخصيّتهاى توهّمى و خيالى شده است . در جاهليّت قرن اخير تودهاى از مردم به افرادى ممتاز مانند : هنرمندان ، ورزشكاران ، ثروتمندان و . . . اشتياق پيدا كردهاند و كمتر به ملاكهاى الگوى سالم و مقدّس توجّه مىكنند . اين معضل همگانى ، موجب شهرت شرك و نفاق در رفتار و گفتار مردم گرديده است .
8 - منفعت پندارى :
گروه دنياطلب به دنبال منافع مادّى و انتفاعى خود هستند . بت پرستان با رواج پرستش بتان كاسبى مىكردند و در وقت بروز مشكلات و كمبودها ، بت ها را وسيلهء شفاعت و عزّت قرار داده ؛ و با تشويق به دريافت هدايا و نذورات و خيرات و ماليات و . . . به عنوان حق و سرانهء حكومت ؛ ادارهء دين مردم را به عهده مىگرفتند .
9 - تعصّب و لجاجت :
لجاجت مرضى است كه اگر كسى گرفتار آن شود هيچ استدلال منطقى را نمىپذيرد و در نتيجه دچار انحطاط و عذاب وجدان مىشود . آن كه با اتمام حجّت با علم و عمد ، توحيد را انكار مىكند و مظاهر شرك را ترويج مىدهد ، چنين موجودى در هيچ شرايطى در راه هدايت الهى قرار نمىگيرد و زمينهء كفر و فساد در زمين را هم فراهم مىكند .
درخواست معجزه و شفا از پيامبران و اعطاى هديه و رشوه به آنان از سوى مشركان و كفّار به خاطر همين سودجويى و لجبازى بوده است و هرگز در پى حق شناسى نبودهاند . از اين رو جدال حق و باطل و انتقام شديد آنان ، نشانهء شرك و كفر باطنى آنان بوده است .
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 301
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص٣٠١