از حضرت صادق عليه السلام سؤال شد :
چه عملى بعد از معرفت برترين عمل است ؟ فرمود : چيزى در دين معادل نماز نيست . « 1 » رسول اللّه صلى الله عليه و آله فرمود :
اذا قامَ الْعَبْدُ الَى الصَّلاةِ فَكانَ هَواهُ وَ قَلْبُهُ الَى اللَّهِ تَعالَى انْصَرَفَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ امُّهُ . « 2 »
چون عبد به نماز برخيزد و خواسته و نيّت قلبش ، خدا باشد ، از نماز بيرون مىرود مانند روزى كه از مادر متولّد شده است .
حضرت باقر عليه السلام فرمود :
انَّ اوَّلَ ما يُحاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ الصَّلاةُ فَانْ قُبِلَتْ قُبِلَ ما سِواها . « 3 »
به حقيقت اول چيزى كه عبد به آن محاسبه مىشود نماز است ، اگر قبول شود بقيهء اعمالش از بركت قبولى نماز پذيرفته خواهد شد .
حضرت رضا عليه السلام فلسفهء نماز را بدين صورت بيان مىكنند :
اقرار به مالكيت حق بر سراسر هستى و نفى غير او از تمام امور حيات ، قرار گرفتن در برابر حضرت جبّار به حالت ذلّت و مسكنت و خضوع و اعتراف به تقصير و كوچكى و پستى در برابر عظمت او .
درخواست درگذشتن از گناهان گذشته ، و قرار دادن صورت در پنج وقت براى نشان دادن حقارت در برابر عظمت و اينكه اين عبد فراموشت نكرده و
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 79 / 225 ، باب 1 ، حديث 50 ؛ الكافى : 3 / 264 ، حديث 1 .
( 2 ) - بحار الأنوار : 81 / 361 ، باب 16 ، ذيل حديث 59 ؛ مستدرك الوسائل : 4 / 102 ، باب 2 ، حديث 4234 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 7 / 267 ، باب 11 ، حديث 33 ؛ وسائل الشيعة : 4 / 108 ، باب 1 ، حديث 4636 .