دور مىسازند محكم مىگويند .
بنابراين منظور از آيات محكمات آياتى است كه مفهوم آن به قدرى روشن است كه جاى گفتگو و بحث در معنى آن نيست . مثلًا آيات :
قُلْ هُوَ اللَّهُ احَدٌ » « 1 »
بگو : او خداى يكتاست .
لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىءٌ » « 2 »
هيچ چيزى مانند او نيست .
اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَىْءٍ » « 3 »
خدا آفرينندهء هر چيزى است .
لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الاْنْثَيَيْنِ » « 4 »
سهم پسر مانند سهم دو دختر است .
و هزاران آيه مانند آنها دربارهء عقايد و احكام و مواعظ و تواريخ همه از محكمات مىباشند .
اين آيات در قرآن امّ الكتاب ناميده شده ، يعنى اصل و مرجع و مفسّر و توضيح دهندهء آيات ديگر هستند .
واژهء متشابه در اصل به معنى چيزى است كه قسمتهاى مختلف آن شبيه يكديگر باشند . به همين جهت به جملهها و كلماتى كه معنى آنها پيچيده باشد و گاهى احتمالات مختلف دربارهء آنها داده شود متشابه مىگويند ، و منظور از
هامش
( 1 ) - اخلاص ( 112 ) : 1 .
( 2 ) - شورى ( 42 ) : 11 .
( 3 ) - زمر ( 39 ) : 62 .
( 4 ) - نساء ( 4 ) : 11 .