برساند و از آنجا مسير خود را اصلاح كرده و راه را پيدا كند .
تعبير از محكمات به « امُّ الكتاب » نيز مؤيّد همين حقيقت است . زيرا واژهء « امّ » در لغت به معنى اصل و اساس هر چيزى است ، و اگر مادر را « امّ » مىگويند به خاطر اين است كه ريشهء خانواده و پناهگاه فرزندان در حوادث و مشكلات مىباشد ، و به اين ترتيب محكمات ، اساس و ريشه و مادر آيات ديگر محسوب مىگردد .
متشابه براى چه ؟
با اينكه قرآن نور و روشنائى و سخن حق و آشكار است و براى هدايت عموم مردم آمده ، چرا آيات متشابه دارد ؟ و چرا محتواى بعضى از آيات آن پيچيده است كه موجب سوء استفادهء فتنه انگيزها شود ؟
اين موضوع بسيار با اهميّتى است كه شايان هرگونه دقت است . به طور كلّى ممكن است جهات ذيل سرّ وجود آيات متشابه در قرآن باشد :
1 - الفاظ و عباراتى كه در گفتگوهاى انسانها به كار مىرود تنها براى نيازمندىهاى روزمره به وجود آمده ، به همين دليل به محض اينكه از دايرهء زندگى محدود مادى بشر خارج شويم و مثلًا سخن دربارهء آفريدگار كه نامحدود از هر جهت است به ميان آيد ، به روشنى مىبينيم كه الفاظ ما قالب آن معانى نيست و ناچاريم كلماتى را به كار بريم كه از جهات مختلفى نارسائى دارد ، همين نارسائىهاى كلمات سرچشمهء قسمت قابل توجهى از متشابهات قرآن است .
يَدُاللَّهِ فَوْقَ ايْديهِمْ » « 1 »
قدرت خدا بالاتر از همهء قدرتهاست .
هامش
( 1 ) - فتح ( 48 ) : 10 .